De kracht van thema’s: motiverend onderwijs voor tieners over de vakgrenzen heen

Tieners zijn van nature nieuwsgierig, beloningsgericht en houden van autonomie. Maar het klassieke schoolsysteem, met opgesplitste vakken in lesuren, dooft deze behoeften ongewild uit. “School is saai.” Met als gevolg een groeiende demotivatie en leren ‘voor de punten’. Een activerend themaproject kan dit keren. Samen vak- (en eventueel klas-) overstijgend op ontdekking gaan en kennis verwerven via duidelijke instructies en formatieve evaluatie prikkelt de metacognitie van het tienerbrein. Tijdens deze nascholing krijg je de pedagogische ruimte om zo’n project (bv. rond mentaal welzijn of gericht op cognitief sterk functionerende leerlingen) op kleine schaal uit te bouwen met zicht op motiverende groei voor leerling én leerkracht.

Programma

De eerste dag is gefocust op vereiste wetenschappelijke basiskennis om themaprojecten een degelijke didactische omkadering te geven.

Belangrijke topics daarbij zijn: adolescentie en het lerende tienerbrein, rijpende executieve functies, psychologische basisbehoeften (ABC) en het lerarenkompas (motiverend lesgeven), zelfregulerend leren (soorten en fasen van het leerproces) en formatieve evaluatie.

Vervolgens gaan we aan de slag met enkele aangeboden modules van een themaproject (bv. brein/mentaal welbevinden/recht/media/groepsgeweld). Een eigen keuze is ook mogelijk. We linken de doelstellingen aan diverse vakken/leerdoelen/eindtermen uit jouw studierichting. Een concept kan worden uitgetekend of wordt meegegeven als ‘klein huiswerk’.

De tweede dag gaan we aan de slag met werkdocumenten en evaluatietools, gebaseerd op de wetenschappelijke kennis van de eerste dag. De focus ligt op het professioneel begeleiden van de (groepjes) leerlingen.

Komen aan bod: planner, logboek, portfolio, peer- en zelfevaluatie, voorbeelden van onderzoeksopdrachten, kwaliteit van bronnen in tijden van AI (“Een boek!?”/betrouwbaar beeldmateriaal), extra muros activiteit, toonmoment.

Daarnaast besteden we ook aandacht aan mogelijk opduikende problemen als je ‘buiten het schoolsysteem’ aan de slag gaat: omgaan met weerstand (groeimindset en motivatie), interne organisatie/schoolbeleid/uurroosters, nodige logistiek.

Ten slotte wordt tijd voorzien voor het verder uitwerken/aftoetsen van een concept van jouw themaproject.

Doelstellingen

Na het volgen van deze nascholing:

• ben je goed geïnformeerd over recente wetenschappelijke pedagogische kennis (o.a. tienerbrein, executieve functies, motivatiepsychologie, zelfregulerend leren) en kan je deze integreren in een vakoverschrijdende onderzoeksopdracht;
• kan je aan de slag met een concept van een vakoverschrijdend themaproject;
• weet je hoe leerlingen te begeleiden tijdens de uitvoering m.b.v. praktische werkdocumenten (planning, evaluatie, feedback);
• ken je geschikte bronnen voor onderzoeksdomeinen ;
• heb je voldoende bagage om een themaproject in jouw eigen school te lanceren, of met nieuwe ideeën een volgend themaproject te implementeren. 

Doelgroep

Onderwijsprofessionals secundair onderwijs die bereid zijn OVER hun vakgebied te kijken en die willen samenwerken om jongeren op een didactisch wetenschappelijk onderbouwde manier uit hun comfortzone te halen.

Begeleiding

Inge Van Bogaert is een ervaren gedragswetenschapper, leerlingenbegeleider, projectcoördinator en senior teacher. Zij werkte gedurende dertig jaar ‘vakken’ als Vrije Ruimte en Seminarie uit en organiseerde vakoverstijgende project(dag)en. In haar thuispraktijk Mind@Domus begeleidt ze (hoogbegaafde) jongeren bij hun mentale - en studieproblemen, en ondersteunt ze hoogbegaafde volwassenen in hun later bewustwordingstraject.

Praktisch

Dit gaat om een traject van 2 lesdagen.

Cursusmateriaal en lunch telkens inbegrepen

Mee te brengen door cursist

Laptop indien mogelijk