Gedeeld leiderschap heeft de leraar nodig

Onderzoek is eenduidig: scholen waar leraren actief leiderschap opnemen, ongeacht hun formele positie, presteren beter en hebben gelukkigere teams. Zelfs een uitstekende directeur haalt niet de resultaten die een team behaalt wanneer leiderschap gedeeld wordt (Fransen, KU Leuven). Sterk leiderschap van leraren verhoogt motivatie, verbetert de schoolcultuur en boost leerlingprestaties (Snoek e.a., 2019).
Gedeeld leiderschap is geen kwestie van functies, maar van collectieve verantwoordelijkheid. Deze nascholing geeft leraren en middenkader de inzichten, tools en ruimte om dat eigenaarschap op te nemen.

Programma

1. Waarom heeft de leraar gedeeld leiderschap nodig?
2. Wat is gedeeld leiderschap, en wat is het niet?
3. Gedeeld leiderschap in de praktijk.
4. Randvoorwaarden: wat heb je nodig van je school?
5. Zelf aan de slag.

De dag combineert theorie met actieve verwerking:

• Korte theoretische input vanuit ZDT en leiderschapsonderzoek.
• Casuïstiek uit de eigen praktijk: deelnemers brengen een concrete uitdaging of situatie mee.
• Leiderschapskaart (individueel): bestaande informele leiderschapsrollen zichtbaar maken.
• Werkgroepen: wat werkt, wat blokkeert, wat is er nodig van de school?

Doelstellingen

Na het volgen van deze nascholing:

• begrijp je wat gedeeld leiderschap is en hoe het verschilt van inspraak of delegatie;
• ken je het onderzoek dat de meerwaarde aantoont, voor jezelf, je team en je leerlingen;
• herken je je eigen leiderschapsrollen en kun je die bewust inzetten, ook zonder formele functie;
• vertrek je met een concreet persoonlijk leiderschapsplan;
• ben je als middenkaderlid in staat om gedeeld leiderschap actief te faciliteren in je team.

Doelgroep

Leraren en middenkader (graadcoördinatoren, zorgcoördinatoren, vakgroepverantwoordelijken) van het secundair onderwijs en volwassenenonderwijs die:

• hun professionele rol willen verbreden voorbij de klas;
• meer impact willen hebben op de schoolwerking;
• of als middenkader een cultuur van gedeeld eigenaarschap willen ondersteunen.

Begeleiding

Mariet Vrancken begeleidde de voorbije 20 jaar honderden scholen in Vlaanderen en Nederland rond thema’s als evalueren en feedback geven, onderzoekscompetenties, hybride leren en onderwijstransities. Ze is auteur van de boeken Onderwijs Doordacht Ontwerpen (ACCO, 2026) en Onderwijs Hybride Organiseren (Lannoo Campus, 2023).
Mariet is medeoprichter van De MET in Leuven en heeft ruime ervaring als leraar, directeur en procesbegeleider bij tal van onderwijsinstanties. Ze begeleidt directies én leraren bij onderwijstransformaties & veranderprocessen. Ook in de bedrijfswereld begeleidt ze leidinggevenden in allerhande leiderschapstrajecten (vanuit ZDT).

Praktisch

Cursusmateriaal en lunch inbegrepen

Mee te brengen door cursist

Deelnemers mogen vooraf een concrete uitdaging of situatie insturen (bv. rollenconflict binnen vakgroep, werkgroep met steeds dezelfde trekkers, onduidelijk mandaat). Dit gebeurt via een online platform (bv. Teams of het hybride leermodel van De Arena).

Goed om te weten

Deelnemers kunnen ter plekke vrijblijvend van de lesgever een praktisch werkboek Gedeeld Leiderschap heeft de leraar nodig (t.w.v. 34,50 euro) aanschaffen met sjablonen, stappenplannen en andere tools om direct mee aan de slag te gaan.