Gratis Traject Taal+: Hoe creëren we duurzame taaltrajecten voor leerlingen met nood aan taalsteun? - Eerste aanmelding uitdijscholen

Oproep deelname aan gratis professionaliseringstraject Taalondersteuning voor scholen basisonderwijs met de steun van de Vlaamse Overheid

In welke school in het basisonderwijs je ook lesgeeft, iedereen heeft vroeg of laat een leerling met nood aan taalsteun in de klas. Je wil deze leerlingen die de onderwijstaal onvoldoende beheersen extra leerkansen aanbieden, maar hoe doe je dit het best?

Het onderzoek naar Taaltrajecten, uitgevoerd door een team van experten verbonden aan UAntwerpen, Odisee Hogeschool en Thomas More in opdracht van het Departement Onderwijs en Vorming (www.taaltrajecten.be) vertaalde de best onderbouwde wetenschappelijke inzichten naar zes handige bouwstenen voor het opzetten van taaltrajecten. Al van in de kleuterklas inzetten op beginnende geletterdheid blijkt een eerste stap om gelijke kansen te geven. Maar hoe pak je dat aan op een manier die bij kleuters past? En hoe maak je de brug naar leesdidactiek in het eerste leerjaar? Met andere woorden, hoe zorg je ervoor dat jouw school uit het basisonderwijs duurzame, intentionele en intensieve taaltrajecten kan realiseren?

Programma

Eind 2022 startten 18 scholen uit het basisonderwijs bij CNO (UAntwerpen) in samenwerking met Thomas More Hogeschool met een tweejarig traject met als doel het schoolteam te professionaliseren rond taaltrajecten. Via concrete handvatten en haalbare praktijkvoorbeelden ontwikkelen zij effectieve taaltrajecten. Met wetenschappelijk onderbouwde kaders als fundament werken zij op maat van de school een groeiplan (taalbeleidsplan) uit, waarin visie, doelstellingen en concrete acties hand in hand gaan.

Deze ‘starterscholen’ worden daarnaast intensief gecoacht om de verworven inzichten en de concrete uitwerking van dit groeiplan met anderen te delen. Zij engageerden zich om vanaf mei 2024 drie of vier ‘uitdijscholen’ onder hun vleugels te nemen voor een collegiaal visitatietraject.

Een 50-tal scholen krijgen zo de kans om samen met een gekoppelde starterschool dit traject van collegiale visitatie te doorlopen en zo de eigen school te versterken in het uitbouwen van effectieve taaltrajecten.

Wat verwachten we van de uitdijschool?

• Je doorloopt zelfstandig een digitaal leerpad met enkele opdrachten ter voorbereiding van de collegiale visitatie;
• Je bent aanwezig met een kernteam op de ontmoetingsdag met de starterscholen op 30 mei 2024 te Antwerpen;
• Je bezoekt met een kernteam jouw starterschool in de periode september - november 2024;
• Je bent bereid om samen te reflecteren en te leren van elkaar.

Wat mag de uitdijschool verwachten?

• Je krijgt toegang tot een digitaal leerplatform vanaf half februari 2024 waar je zelfstandig een leerpad met uitgewerkt materiaal ter voorbereiding en ondersteuning van de collegiale visitatie doorloopt;
• Je krijgt toegang tot een digitaal leerplatform vanaf september 2024 waar je zelfstandig een leerpad kan doorlopen om te komen tot effectieve taaltrajecten; dit leerpad wordt geleidelijk uitgebreid met voorbeelden ter illustratie van effectieve acties uit de verschillende starterscholen.

Doelgroep

Welke scholen zoeken we?

We zijn op zoek naar

• autonome kleuterscholen en scholen uit het Vlaamse basisonderwijs;
• kleine en grotere scholen;
• scholen uit de grootstedelijke, stedelijke en landelijke context.

Alle starterscholen komen uit het gewoon basisonderwijs. Daarom is het niet aangewezen voor scholen uit BuBao om zich in deze fase van het traject kandidaat te stellen als uitdijschool. Zij kunnen zich later wel aanmelden als nabloeischool.

Begeleiding

O.a. volgende personen zijn betrokken bij dit project:

Jordi Casteleyn, hoofddocent aan de Antwerp School of Education en de Faculteit Sociale Wetenschappen (Universiteit Antwerpen). Hij is verantwoordelijk voor Vakdidactiek Nederlands, Vakdidactiek Nederlands niet-thuistaal en het postgraduaat Didactiek Nederlands aan Anderstaligen binnen de lerarenopleiding van de Universiteit Antwerpen. Daarnaast was hij promotor van het project Taaltrajecten van de Vlaamse overheid (2020-2021), en begeleidt hij momenteel het project Effectief leesonderwijs in het basis- en secundair onderwijs in Vlaanderen van de Vlaamse overheid (2021-2023).

Kristien Denis is ongeveer 20 jaar leerkracht lager onderwijs aan Basisschool OLV v/d Ham, waarvan bijna 10 jaar zorgleerkracht. Ze is beleidsondersteuner en zet mee het taalbeleid uit.

Eva Faes is lerarenopleider basisonderwijs en onderzoeker aan de AP Hogeschool. Haar focus ligt op taal en meertaligheid en didactiek Nederlands (als tweede taal).

Astrid Geudens is als docent verbonden aan de lerarenopleiding (Mechelen) en werkzaam in de onderzoekspijler van de lerarenopleiding en de opleiding logopedie en audiologie (Antwerpen) van Thomas More, Associatie KU Leuven. Na haar studies Taalkunde met specialisatie Psycholinguïstiek aan de Universiteit Antwerpen voerde ze een doctoraatsstudie uit naar de ontwikkeling van het fonologisch bewustzijn bij kleuters en factoren die de leesvaardigheid van beginnende lezers versterken (FWO).

Kirsten Schraeyen is als docent en onderzoeker verbonden aan de opleiding Logopedie en Audiologie van Thomas More Mechelen-Antwerpen en de onderzoekseenheid Ortho- en Gezinspedagogiek, faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen van KU Leuven. Vanuit haar expertise op het vlak van mondelinge en schriftelijke taalontwikkelingsstoornissen in een meertalige context, doceert ze het topic ‘bilingualism’ aan logopedisten en leerkrachten in opleiding, zowel in binnen- als buitenland en is ze betrokken in (inter)nationaal onderzoek rond meertaligheid.

Els Tanghe, lesgever bij het Centrum Nascholing Onderwijs, lerarenopleider aan de Educatieve Bachelor Secundair onderwijs aan het Departement Onderwijs & Training AP Hogeschool Antwerpen en lerarenopleider aan de Academische Lerarenopleiding Universiteit Antwerpen

Elke Van Santvliet was leerkracht Nederlands en NT2 bij Instituut Maris Stella - Sint-Agnes en is sinds enkele jaren educatief medewerker bij het Centrum Voor Andragogiek en inhoudelijk verantwoordelijke talen bij CNO.

Isabella Vinck is voormalig directeur van het Instituut Sancta Maria te Aarschot en het Sint-Agnesinstituut te Hoboken. Ze is clustercoördinator schoolbeleid, schoolorganisatie en onderwijskunde bij CNO en coördinator van het Centrum Voor Andragogiek.

Dit professionaliseringstraject kan rekenen op de gebundelde expertise van het Centrum Nascholing Onderwijs (CNO), verbonden aan UAntwerpen, Thomas More hogeschool (Opleiding Logopedie en Audiologie Lerarenopleiding TMMA) en verschillende docenten met eigen en elkaar versterkende expertise.

Praktisch

Ben je enthousiast en wil je hiervoor inschrijven? Schrijf je hieronder in ten laatste op 23 februari 2024. Na inschrijving ontvang je een mail met een link naar een Google Formulier i.v.m. het profiel van je school. We vragen om dit zo snel mogelijk in te vullen zodat we jouw school aan de juiste starterschool kunnen koppelen. 

Voor administratieve vragen kan je terecht bij Tamara Bonne via tamara.bonne@uantwerpen. 
Heb je inhoudelijke vragen dan contacteer je Elke Van Santvliet of Isabella Vinck via elke.vansantvliet@uantwerpen.be en isabella.vinck@uantwerpen.be.