Zoek een nascholing

Postgraduaat socio-emotionele leerlingbegeleiding s.o. (Beringen - 1e jaar)

Regelmatig merken we in onze scholen dat jongeren door socio-emotionele problemen gehinderd worden om volop te participeren in het leerproces. Daardoor komen leerlingen geregeld in het watervalsysteem terecht. Vanuit de pedagogische opdracht van de school en vanuit een zorgende bekommernis om de leerlingen willen vele scholen binnen de grenzen van hun mogelijkheden hun leerlingen ondersteuning bieden en hun leerkrachten in dit proces begeleiden. Geëngageerde leerkrachten nemen deze taak met veel inzet waar, maar stuiten dikwijls snel op hun grenzen omdat ze voor dit werk niet opgeleid zijn.

Doorheen deze opleiding lopen 3 leertrajecten die de rode draden vormen:

 

Leertraject Schoolbeleidsplan SEB

SBP (8 studiepunten)

Leertraject Handelings- en begeleidingsplan

HBP (10 studiepunten)

Persoonlijk Leertraject

PLT (12 studiepunten)

 

·   Schoolbeleidsplan SEB

 

 

·   Basiscursus SEB

·   Handelings- en begeleidingsplan

·   Gesprekstechnieken

·   Begeleidingsproces

·   Keuzemodules

 

·   Basiscursus communicatie: “horen, zien en zwijgen”

·   Groepsdynamica

·   Functioneren als leerlingbegeleider

·   Praktijkbegeleiding

 

 

  • Het leertraject Schoolbeleidsplan SEB (SBP) belicht de aanpak van socio-emotionele begeleiding binnen de eigen school en krijgt vooral vorm aan de hand van huiswerkopdrachten.
  • Het leertraject Handelings- en begeleidingsplan (HBP) wil dieper ingaan op het eigen begeleidingswerk van leerlingen met socio-emotionele problemen. Via zelfstudie, rollenspel en toepassingsopdrachten worden inzichten en vaardigheden met betrekking tot het concrete begeleidingswerk verworven.
  • Het Persoonlijk leertraject (PLT) beoogt vanuit de reflectie op de eigen positie in de groep, op werk- en opleidingservaringen en praktijkbegeleiding en op het eigen functioneren als leerlingbegeleider bij te dragen tot de realisatie van persoonlijke leerpunten. Daartoe hanteren we het logboek als instrument om de evolutie van het persoonlijk leertraject op te volgen en het trainingsmaatje als gesprekspartner en ondersteuner om de persoonlijke leerpunten te verwezenlijken.

Huidige evoluties in productie en opslag van elektrische energie - Voorbereiding in de klas van de show " Plasma's . Fusie ! Energie ?" -

Deze vorming is bedoeld voor leraren wiens leerlingen deel nemen aan de show PLASMA'S  .  FUSIE  !  ENERGIE ? in november 2017.

Die wetenschappelijke show ondersteunt de leraar door op een ludieke manier, gekruid met een aantal experimenten, inzicht te geven in de energieproblematiek en in de essentiële stappen bij het ontwerpen van een fusiereactor. Door de manier van werken sluit dit aan bij lessen fysica én natuurwetenschappen 3de graad.

Differentiëring is mogelijk door keuze uit de extra leerlingenactiviteiten die aanleunen bij de show.

  1. Naar een evenwichtige optimalisatie van de energiemix (enkel op DO en VR)
  2. Interactieve energiequiz
  3. Verder vrij bezoek demostanden in de hal

Wetenschappelijke show: "Plasma's . Fusie ! Energie?"

Het Centrum Nascholing Onderwijs en de Faculteiten Wetenschappen en Toegepaste Ingenieurswetenschappen van de Universiteit Antwerpen bieden leraren en hun leerlingen een fascinerende, wetenschappelijke en toch speelse show aan.

In een totaalconcept wordt de show van het Dutch Institute for Fundamental Energy Research (DIFFER-Instituut-NL) vooraf gegaan door een CNO-nascholing die de leraar up-to-date informatie geeft en toelaat de leerlingen optimaal voor te bereiden.

De show ondersteunt de lessen fysica 5de jaar en natuurwetenschappen 3de graad over:

De show ondersteunt de lessen fysica 5de jaar en natuurwetenschappen 3de graad over:
-  de energieproblematiek;
-  kernfusie;
-  plasma’s, de vierde toestand waarin materie kan voorkomen.

Meer info over de show vind je op: www.fusie-energie.nl

Beschrijvende statistiek met de vernieuwde module statistiek van GeoGebra 6.0

Via het rekenblad van GeoGebra kan je heen en weer gegevens uitwisselen met Excel. Beide programma’s hebben hun troeven en beperkingen. In de module Statistiek toon je met één klik een overzicht van alle beschrijvende maten en kies je uit een uitgebreid gamma grafische voorstellingen (van staafdiagram tot boxplot en stengel- en bladdiagram). Je kunt een histogram genormaliseerd tonen zodat je het kunt vergelijken met een normale verdeling. In het tekenvenster kan je grafische voorstellingen aanvullen met bijkomende informatie en een frequentietabel.

Beschrijvende statistiek met de vernieuwde module statistiek van GeoGebra 6.0 (herhaling)

Via het rekenblad van GeoGebra kan je heen en weer gegevens uitwisselen met Excel. Beide programma’s hebben hun troeven en beperkingen. In de module Statistiek toon je met één klik een overzicht van alle beschrijvende maten en kies je uit een uitgebreid gamma grafische voorstellingen (van staafdiagram tot boxplot en stengel- en bladdiagram). Je kunt een histogram genormaliseerd tonen zodat je het kunt vergelijken met een normale verdeling. In het tekenvenster kan je grafische voorstellingen aanvullen met bijkomende informatie en een frequentietabel.

Supertools maken supertaalleerkrachten! Een mix...

Wat als we evaluaties ook af en toe op een alternatieve, digitale manier kunnen aanpakken? Vaak besparen we tijd en winnen we aan objectiviteit.

Wat als we de klas “flippen” en leerlingen zelf cursusmateriaal laten maken of taaltaken handig laten omzetten in een creatief filmpje?

Wat als we leerlingen of collega’s online kunnen laten samenwerken aan een grote opdracht en jij kan als leerkracht meekijken wie, wat en wanneer doet?

Dramatische expressie in de les Nederlands

Sommige leerkrachten Nederlands hebben nood aan inspiratie om met dramatische werkvormen aan de slag te gaan. Ze hebben er te weinig ervaring mee, of weten niet hoe ze ermee moeten beginnen. Dat probleem wordt verholpen in deze workshop!

De trekker extra gesterkt: praktische ondersteuning voor taalbeleidscoaches

Het aantal leerlingen met een anderstalige achtergrond of met een duidelijke vertraging in de taalontwikkeling lijkt van jaar tot jaar toe te nemen. Hoe zorg je ervoor dat deze leerlingen talig gewapend een mooie schoolse en maatschappelijke doorstroming kunnen maken? Welke tools hebben we voorhanden om hen daarin te ondersteunen? En vooral: hoe krijgen we het hele team mee?

In de systematiek van actieonderzoek en ondersteund met vele filmpjes en voorbeelden uit verschillende vakgebieden krijg je een handzaam actieplan aangereikt dat eenvoudig schooleigen kan gemaakt worden. Hiermee kan je ze de doorstart geven aan een adequaat, schoolspecifiek en levend talenbeleidsplan, en ervoor zorgen dat het taalbeleidsplan niet de achilleshiel wordt van een nakende doorlichting.

Efficiënt werken aan een leerlijn presentatievaardigheid

  • Vaardigheden verwerven je leerlingen door ze te doen. Maar hoe zorg je voor een leertraject presenteren binnen een schooljaar in een grote klasgroep? Groepspresentatie met rollen, verschillende presentatievormen, een portfolio met beperkte checklists, peer- en selfassessment, en een camera helpen je op weg.

Beter leren schrijven

Goed kunnen schrijven is belangrijk, maar het leren is lastig. Hoe organiseer je de lessen zo dat leerlingen niet alleen maar veel schrijven, maar ondertussen ook echt werken aan hun schrijfvaardigheid? Hoe breng je er een leerlijn in? Hoe beoordeel je het? Hoe kan je leerlingen ervoor motiveren? En, niet onbelangrijk, hoe hou je de verbeterlast binnen de perken?

Screenen taalvaardigheid en het vervolg

Sinds enkele jaren zijn scholen verplicht om leerlingen die in het SO instromen te screenen op taalvaardigheid. Welk instrument is daarvoor geschikt? En welke maatregelen kan de school vervolgens nemen om zowel taalsterke als taalzwakkere leerlingen te ondersteunen? Hoe zet je taaltrajecten op?

Leesplezier en nieuwe media in de 1e en 2e graad: een mooi huwelijk?

Veel leerlingen lezen niet graag boeken, maar online hebben ze nog nooit zoveel gelezen als vandaag. Als ze zo veel bezig zijn met gamen, internetten en Facebooken, hoe kunnen we daar in de lees- of literatuurles dan ons voordeel mee doen? Hoe vermijden we vooral dat 12- tot 15-jarigen alle plezier in lezen kwijtspelen, zoals nu vaak het geval is?

Een projectgroep en studenten van de Artesis-Plantijn hogeschool en de Universiteit Antwerpen ontwikkelden een vernieuwende leesaanpak met een E. De E van elektronica maar ook de E van emotie. De basis: vijf grote principes die leesplezier bij jongeren stimuleren. Het middel: nieuwe media.

Postgraduaat leerzorg in het s.o.

19 en 26 oktober 2017De nood aan een brede en systematische opvang van jongeren met leerproblemen neemt in het secundair onderwijs toe.

De hoge verwachtingen van ouders, de makkelijke toegang tot uitgebreide diagnosticering van leer-, ontwikkelings- en gedragsstoornissen, het onderwijsbeleid dat de drop out in het onderwijs wil beperken, scholen die de zorg voor leerlingen expliciet in hun missie opnemen, dit zijn maar enkele van de factoren die deze nood verklaren.

Dit postgraduaat wil leerkrachten die als zorgcoördinatoren in hun school de leerzorg ondersteunen een systematische opleiding bieden.

Onder leerzorg verstaan we alle maatregelen en acties die ondernomen worden op leerling-, klas- en schoolniveau om zwakke leerders te ondersteunen in het leerproces. Onder zwakke leerders rekenen we leerlingen met leer-, ontwikkelings- en gedragsstoornissen, met leerachterstanden, met taalachterstanden, met studieproblemen of met GOK-indicatoren.

Masterclass Didactiek Nederlands

Hoe geef je het vak Nederlands? Wat zijn de nieuwste invalshoeken in eindtermen en leerplannen en hoe zet je die om in de praktijk? In deze masterclass vertrekken we van de basisinzichten voor de didactiek Nederlands om vervolgens in te zoomen op de nieuwste inzichten en ontwikkelingen. Theorie en praktijk wisselen elkaar in gezonde doses af.

De waarde van woorden. Woordenschatverwerving

Zonder woorden is er geen communicatie mogelijk. Woordenschat aanleren is dan ook essentieel bij het leren van een taal. Een goede didactiek voor die woordenschatverwerving vormt een belangrijk onderdeel bij taallessen.

Deze workshop geeft achtergrondinformatie vanuit wetenschappelijk onderzoek naar woordenschatverwerving en legt de link naar de klaspraktijk in de vorm van concrete tips en voorbeelden.

Er is ruimte voor het uitwisselen van ideeën en de inbreng van deelnemers.

LUWI in de lessen Frans: ludieke werkvormen en ideeën

Vaardigheden combineren, leerplandoelen inoefenen (niet evalueren), de taal naar je toe trekken, plezier in de taal beleven, hoe doe je dit?

Taaltaken opstellen van A tot Z in de 2de en 3de graad s.o.

In deze nascholing leer je hoe je stap voor stap taaltaken kan opstellen en hoe je leerplandoelen en het ERK concreet kan gebruiken in de klas.  Kortom: communicatief talenonderwijs in de praktijk.

Taaltaken opstellen van A tot Z in de 1ste graad s.o.

In deze nascholing leer je hoe je stap voor stap taaltaken kan opstellen en hoe je leerplandoelen en het ERK concreet kan gebruiken in de klas.  Kortom: communicatief talenonderwijs in de praktijk.

Feedback als noodzakelijke brug tussen leraar/coach en leerling/student. Reflectie over het belang en het oefenen van goede mondelinge en schriftelijke feedbackvaardigheid.

Feedback geven is niet altijd evident. Is het niet te negatief, is het niet te soft, bereik ik mijn doel? Als het op papier (rapport, agenda, e-mail) staat, staat het er zwart op wit. De moeite waard om ervoor te zorgen dat het kwaliteitsvol is.

Opleiding preventieadviseur basisvorming

Zoals bij wet omschreven, dienen lokale Preventie-adviseurs een ‘basisvorming niveau 3 veiligheid’ te volgen.

Opzet: inhoud preventieadviseur niveau III m.a.w. basisopleiding: enerzijds een goed beeld hebben van hun eigen plaats/functioneren in het welzijnsbeleid van de school en de nodige kennis hebben om hun taken als ‘preventieadviseur/hiërarchische lijn’ uit te voeren, anderzijds weten wat van de leerlingen in het beroepsleven verwacht mag/kan worden (bijv. VCA).

Supervisiedag voor vertrouwenspersonen

Vanaf januari 2015  worden alle vertrouwenspersonen verplicht om jaarlijks een supervisiedag te volgen die aansluit op de “basisopleiding  van  de  beginnende Vertrouwenspersoon”. Het gaat om volledige dag.

Deze opleiding wordt erkend door toezicht op het Welzijn op het Werk als supervisiedag.

De dag bestaat erin een uitwisseling te krijgen van ervaringen tussen vertrouwenspersonen over praktische casussen, onder begeleiding van de lesgever. Verder wordt er ruimte gelaten voor het deel ‘supervisie’, waarbij er mogelijkheid bestaat  om ervaringen vanuit het praktijkveld te bespreken.

Het KB van 10 april 2014 bespreekt uitgebreid de behandeling van psychosociale risico’s op het werk. Het wettelijk kader werd hierbij verruimd. Ook de administratieve verplichtingen van de Vertrouwenspersoon krijgen uitgebreid aandacht.

 

Ideeën voor lessen fysica en wetenschappen 2de en 1ste graad - hoe werken aan een beter begrijpen van de concepten? -

Het verwerven van inzicht in wetenschappelijke concepten staat centraal in elke les wetenschappen. Leerlingen hebben reeds heel wat intuïtieve ideeën over deze begrippen die echter in conflict kunnen zijn met de wetenschappelijke betekenis. Als het aanleren van begrippen wordt gereduceerd tot het aannemen van een definitie, blijven deze intuïtieve ideeën  het inzicht in wetenschappelijke ideeën overschaduwen. Dit leidt ertoe dat jongeren wel in formuletaal en in definities over wetenschappelijke begrippen kunnen spreken, maar het gebruiken van deze concepten in toepassingen slechts moeizaam lukt.

Dossier jaarlijkse inlichtingen en onderwijsactualia BuSO

Hoe is een dossier jaarlijkse inlichtingen samengesteld?
Waar kan je de nodige informatie vinden?

Vaste stof fysica onderbouwd

- Ondersteuning bij nieuw leerplan fysica 3de graad, MODULE vaste stof - 

 

Vaste stof fysica heeft als doel om de eigenschappen van vaste stoffen te relateren aan het microscopisch model van die vaste stoffen. Op atomair niveau bestaat de vaste stof uit een stapeling atomen in een kristalstructuur, waarbij mogelijk elektronen delocaliseren uit de atomen en een “zee” van conductie-elektronen vormen.
Deze nascholing biedt een inleiding in vaste stoffysica met de bedoeling je kennis van dit vakgebied te verdiepen. Voor metalen werken we het Drude model uit, een eenvoudig klassiek model waarmee je het microscopisch gedrag van elektronen beschrijft met kinematica, en hieruit de elektrische en optische eigenschappen van metalen verklaart.

EHBO Eerstehulpverlener - Bedrijfsgeneeskundige hulp

Deze opleiding is erkend door het FOD WASO volgens het KB van 15/12/2010 betreffende de eerste hulp die verstrekt

wordt aan werknemers (leerlingen) die slachtoffer worden van een ongeval of die onwel worden (B.S. 28.12.2010)

Digitaal meten met COACH 7

Ben jij als leerkracht fysica/wetenschappen ook uitgekeken op de oude traditionele meettoestellen en heb je vaak het gevoel dat er meer in je lessen zit dan je er nu uithaalt? Dan willen wij jou tijdens deze nascholing ‘digitaal meten ‘graag laten kennismaken met een nieuwe manier van gegevens verzamelen en analyseren.

Buiten het klaslokaal gaat de digitale vooruitgang als een trein, maar in het onderwijs schieten we daar vaak tekort. Met het softwarepakket Coach 7 worden gegevens tijdens demonstratie -en leerlingenproeven efficiënt verzameld en verwerkt. Bovendien zorgt het ruime aanbod aan sensoren ervoor dat ze voor verschillende wetenschapsvakken kunnen worden gebruikt.

Didactische nascholing fysica en natuurwetenschappen 3de graad : TRILLINGEN en GOLVEN

Experimentele proeven bij het leerstofonderdeel “trillingen en golven” moet je als beginnende leraar echt wel in de vingers krijgen. Praktische tips zijn daarbij meer dan welkom.

Deze nascholing wil je praktisch ondersteunen en zal je heel wat tijdsbesparing opleveren.

 

Lichtverschijnselen exploreren - zelf op onderzoek m.b.v. ‘Photonics Explorer’, een experimenteerkit voor leerlingen -

De experimenteerkit waarmee we aan het werk gaan bevat meer dan 110 componenten en is ontworpen voor lessen wetenschappen om onderzoekscompententies bij leerlingen te bevorderen. Elke kit bevat voldoende, duurzaam en veelzijdig materiaal om klassikaal experimenten uit te voeren met 25-30 leerlingen. Werken met de kit wordt ondersteund door werkbladen, informatiebladen, lerarenhandleiding en multimedia-materiaal.

De Photonics kit is ontwikkeld door het Brussels Photonics Team, VUB en EYESTvzw voor leerlingen uit de tweede en derde graad secundair onderwijs.

Deelnemers aan de nascholing kunnen via de inschrijving een kit bestellen (€ 182 incl. B.T.W.). Bij de nascholing kan die dan meegenomen worden. EYEST vzw factureert rechtstreeks aan de school.

Geluid horen - fysica, fysiologie, mentale verwerking -

Hoe scheppen we orde in het bad van geluidstrillingen waarin we ons bevinden?
Bestaan er auditieve illusies zoals we ook optische illusies kennen?
Waarom willen we geluid steeds luider horen?

Dirk Minnebo, die jarenlang hoofd audio-video was bij de Vlaamse Opera, is de geschikte man om onze lessen fysica of natuurwetenschappen op te waarderen met vele verrassende praktijkvoorbeelden.

Basiscursus socio-emotionele begeleiding in het s.o.

Als startend leerlingenbegeleider, leerkracht of remedial teacher merkt u regelmatig dat socio-emotionele problemen, eventueel gekoppeld aan leerproblemen, uw leerlingen in hun leren hinderen. Deze nascholing wil uw vaardigheid om leerlingen socio-emotioneel te begeleiden, aanscherpen. Hij biedt bruikbare achtergrondinformatie en brengt de basiselementen aan die een rol spelen binnen het begeleidingsproces. Omdat het de bedoeling is de gegeven achtergrond zo concreet mogelijk te vertalen naar de eigen schoolsituatie, vragen wij aan de deelnemers een grote bereidheid om eigen ervaringen in te brengen als werkmateriaal.

Hydrostatica spelend onderzoeken

Al spelend fysische wetmatigheden onderzoeken is iets wat kinderen voortdurend doen en is iets wat bij jongeren uit het s.o. hun onderzoeksvaardigheden op een heel leuke manier kan aanwakkeren.

Deze nascholing laat je een didactisch goed uitgewerkt spel doorlopen i.v.m. de studie van vloeistoffen, zoals in de leerplannen opgenomen. Gebruik makend van dit spel kan je de leerlingen een combinatie aanbieden van actieve, bijna speelse exploratie en het formele leren in de les.

We maken gebruik van het experiment als medium om leerlingen te confronteren met eventueel bij hen bestaande misvattingen. Die misvattingen corrigeren we dan meteen door de manier waarop we hen verder op ontdekkingstocht sturen. We overstijgen door deze manier van werken het klassieke lesgebeuren.

 

Uitspraak en verstaanbaarheid in de NT2-klas, basisvorming voor leerkrachten

De uitspraak van het Nederlands is voor de ene een zware dobber, voor velen een struikelblok en voor enkelingen een fluitje van een cent... Onze cursisten leren Nederlandse woorden en zinnen, maar toch lopen hun conversaties stroef. De oorzaak van een moeilijke verstaanbaarheid ligt vaak bij de uitspraak. Is laten naspreken jouw eerste en enige strategie?

Domeinspecifieke teksten in de lessen Engels

Werken met boeiende en bijzondere lesonderwerpen die de wereld van de leerling verruimen.

Beleidsmatig werken aan welbevinden en burn-outpreventie

Voorwaarden voor duurzame prestaties

Vanaf 1 september 2014 geldt een nieuwe wet die een algemeen kader vaststelt voor de preventie van de psychosociale risico’s op het werk met een nieuwe taak voor de hiërarchische lijn namelijk het opsporen van  problemen van psychosociale aard verbonden aan het werk en waken over de tijdige behandeling ervan.

Leerlingen met leerstoornissen: achtergronden en basisaanpak

De dag van vandaag neemt het aantal leerlingen dat extra ondersteuning nodig heeft, toe. Vaak gaat het om hulp bij of aandacht voor hindernissen die de leerling in de weg staan om een goed leerproces te doorlopen. Hindernissen waar de leerling zelf vaak geen controle over heeft, maar die wel het leerklimaat en de relatie met de leerkracht kunnen beïnvloeden. Voor de leerkracht zelf is het niet altijd eenvoudig om goed in te schatten welke hulp een leerling juist nodig heeft, ook omdat leerlingen onderling erg kunnen verschillen. Het is belangrijk dat zij hierbij de nodige tools aangeboden krijgen.

Omgaan met leerlingen met ADHD op school en in de klas (s.o.)

Zorgverbreding, leerlingontplooiing en welbevinden worden meer en meer tot de essentiële opdrachten van een school gerekend. In elke klas zit er wel een leerling die ADHD-gedrag vertoont. Gedragsgerichte interventies zijn nodig, maar hebben niet altijd het gewenste effect. In de klas is het nodig om het groeps- en leerlinggericht werken te combineren en af te stemmen op de individuele ontwikkelingsnoden van de leerlingen.

In deze nascholing wordt:

  • ADHD gekaderd: definitie, criteria, diagnostiek, afbakening met andere stoornissen;
  • ADHD geconcretiseerd naar de schoolse situatie toe: wanneer hebben leerlingen met ADHD het lastig? Wanneer is het schoolse systeem ADHD- onvriendelijk? Waar raken de leerlingen en de leerkrachten de pedalen kwijt?
  • gezocht naar concrete en bruikbare handvatten, interacties, afstemming van de leerkrachten en de leerlingen tussen de groepsaanpak, de didactische en de socio-emotionele individuele noden van leerlingen met ADHD (het vullen van de rugzak).

Deze cursus is ook een onderdeel van het ‘Postgraduaat in de leerzorg s.o.’ Interesse?

Ga naar www.uacno.be.

Omgaan met leerlingen met autisme op school en in de klas (s.o.)

Zorgverbreding, leerlingontplooiing en welbevinden worden meer en meer tot de essentiële opdrachten van een school gerekend. Het aantal leerlingen met een diagnose Autismespectrumstoornis groeit. In de klas is het nodig om het groeps- en leerlinggericht werken te combineren en af te stemmen op de individuele ont-wikkelingsnoden van de leerlingen.

In deze nascholing wordt:

  • autisme (ASS) gekaderd: definitie, criteria, diagnostiek
  • ASS geconcretiseerd naar de schoolse situatie toe: wanneer hebben leerlingen met ASS het lastig? Wanneer is het schoolse systeem ASS-onvriendelijk?
  • gezocht naar concrete en bruikbare handvatten, interacties, afstemming van de leerkrachten en de leerlingen tussen de groepsaanpak en de didactische en de socio-emotionele individuele noden van leerlingen met ASS.

Deze cursus is ook een onderdeel van het ‘Postgraduaat in de leerzorg s.o.’ Interesse?

Ga naar www.uantwerpen.be/cno

Verbindend samenwerken met ouders binnen het M-decreet s.o. : kansen en valkuilen.

Soms vergeten we dat ouders onze belangrijkste partners zijn om de begeleiding van leerlingen zo optimaal mogelijk te laten verlopen. Een verbindende samenwerking veronderstelt een continue afstemming met specifieke zorgvragen tussen school, ouders en leerling. De dagdagelijkse realiteit voelt regelmatig aan als een “mijnenveld” waar we vanuit de school behoedzaam de juiste route proberen uit te stippelen.

Groeigericht begeleiden vanuit een handelings- en oplossingsgericht kader. Een leerling groeit niet door er aan te trekken!

Leerkrachten ervaren een toenemende druk om pasklare oplossingen aan te reiken om het leren en leven van leerlingen in goede banen te leiden. Dit vertaalt zich vaak in een eigen invulling van de aanpak daarvoor en resulteert gemakkelijk in "trekken" aan leerlingen.

Groeigericht begeleiden daarentegen vertrekt vanuit de vraag "Wat heeft deze leerling nodig op vlak van leven en leren" en "Wat hebben wij als leerkracht, leerlingbegeleider, school nodig om hierrond met deze leerling aan de slag te kunnen gaan?".

Het groeigericht begeleidingskader, dat het handelingsgericht en oplossingsgericht werken integreert, biedt houvast om de begeleiding optimaler vorm te geven. Het laat ons toe om de leerling te benaderen in zijn vraagstelling, met respect voor zijn tempo en aandacht voor zijn specifieke context. In plaats van te sturen in een oplossingsrichting of het eigenaarschap van een probleem over te nemen, biedt het handvatten om de leerling de verschillende mogelijke oplossingswegen en daartoe inzetbare eigen krachtbronnen te leren ontdekken en ondersteunt het de leerling bij het maken van eigen oplossingsgerichte keuzes op weg naar persoonlijke groei.

Binnen dit aanbod reiken we de denkkaders aan, oefenen we begeleidings- en gespreksvaardigheden en belichten we methodieken die bruikbaar zijn binnen de schoolse begeleidingspraktijk.

Duurzaam motiveren van medewerkers

Hoe kan ik er als directie toe bijdragen dat leerkrachten hun motivatie behouden en minder gemotiveerde leerkrachten hun motivatie terugwinnen?  

Dag van de differentiatie 2 - secundair onderwijs

Differentiatie is een belangrijk element in het les geven de laatste tijd. In de praktijk is het niet altijd zo eenvoudig. Differentiatie vraagt heel wat van een school, van leraren. Eenvoudige recepten bestaan er niet.
Wij willen je een dag vol inspiratie geven. We bekijken differentiatie vanuit verschillende hoeken: vanuit vakken, vanuit werkvormen, vanuit scholen, vanuit de theorie en vooral vanuit de praktijk.
Enkele sessies stonden vorig jaar bij de eerste Dag van de Differentiatie al op het programma, maar waren erg succesvol en dus zijn ze hernomen; het grootste gedeelte van de sessies is nieuw.

PROGRAMMA

09.00 - 09.30 uur: Onthaal met koffie

09.30 - 10.45 uur: Plenumlezing: Differentiatie! Op zoek naar meer motivatie bij jongeren!
Ludo Heylen, Directeur CEGO Vorming en Consult

Differentiatie begint niet na de instructie. Het begint vanaf de eerste minuut dat jongeren op school arriveren. Differentiatie heeft te maken met het aanspreken van jongeren op hun mogelijkheden zodat ze gemotiveerd aan de slag blijven gaan.
We maken theorie (o.a. de motivatietheorie van Deci & Ryan) heel concreet en geven voorbeelden van hoe in de klas aan differentiatie gewerkt kan worden. We kijken ook naar wat onderzoek zegt over differentiatie vooral om te weten dat we niet bij een standaard manier van differentiëren kunnen blijven hangen. We zullen het hebben over motivatie zoeken

  • vanuit sterktes (differentiatie naar talenten);
  • vanuit de groep (coöperatief differentiëren);
  • vanuit eigen keuzes (individueel differentiatie vanuit autonomie).

We vertalen dit naar varianten van instructie geven en varianten van organisatievormen.

10.45 - 11.15 uur: Koffiepauze

11.15 - 12.05 uur: Keuzesessie reeks 1

1.01 Gedifferentieerde lesopbouw – Diversiteit als uitgangspunt bij het ontwikkelen van een lessenreeks
Gino Bombeke,  lector SLO Talen en vakbegeleider Nederlands

De huidige generatie schoolboeken en eigen cursussen van leraren zijn van hoge kwaliteit, maar richten zich nog steeds op het gemiddeld profiel van leerlingen binnen een bepaalde richting of school. Dit zorgt ervoor dat bij het voorbereiden van lessen, omgaan met een heterogeen publiek als extra taakbelasting ervaren wordt.
Graag zouden we deze beweging omdraaien. Eerder dan het nemen van ad hoc aanpassingen op basis van leerlingen in een bepaalde klas, pleiten we voor een lesopbouw die rekening houdt met de mogelijkheid aan differentiatie.
Vertrekkend van een doelgerichte aanpak, reiken we tools aan om bij het vormgeven van lessen ondersteuning en uitbreiding in te bouwen.
Met deze workshop willen we pleiten voor diversiteit als uitgangspunt.
We formuleren een eenvoudig model voor een ondersteunend én uitbreidend traject.

Doelgroep: iedereen (de focus ligt op taalvakken) (Wordt herhaald in sessie 2.01)

1.02 ’79 nationaliteiten om uit te dagen‘
Nathalie Peeters, directeur Stedelijk Lyceum Quellin

Een multiculturele school in hartje Antwerpen waar verschillende (thuis)culturen elkaar de hand reiken. Die rijkdom als hefboom leren gebruiken om leerlingen maximale ontplooiingskansen aan te reiken.
Samen tot aan de meet met haalbare individuele leertrajecten waar nodig is onze uitdaging in de breedste zin van het woord. Hoe slaag je erin om een warme, leerkrachtige omgeving voor ieder kind te creëren? Welk engagement verwacht je van directie, collega’s en leerlingen in dit verhaal?

Doelgroep: iedereen  (Wordt herhaald in sessie 3.02)

1.03 Alle leerlingen leren (Moderne Vreemde) Talen
Jeroen Masson, leraar Engels ES Mol, doctoraatsonderzoeker rond differentiatie UGent

Leerlingen in een klas verschillen in hun (voor)kennis van de doeltaal, maar ook in hun interesses en favoriete manier van leren. Hoe speel je daar als taalleerkracht op in? Hoe maak je van die verschillen een sterkte?
Door middel van enkele coöperatieve leertechnieken en voorbeelden (uit de lessen Engels) wordt een mogelijk antwoord gegeven op deze (en andere) vragen.

Doelgroep: leerkrachten moderne vreemde talen (Wordt herhaald in sessie 3.03)

1.04 Gedifferentieerde instructie – werken op maat van wat je leerlingen nodig hebben
Wouter Smets, onderzoeker - lerarenopleider Karel de Grote

Hoe speel je in op verschillen in instructiebehoefte tussen je leerlingen? Wat doe je met leerlingen die meer of minder uitleg nodig hebben dan de rest van hun klasgenoten? In deze sessie bekijken we de belangrijkste vormen van gedifferentieerde instructie (verlengde instructie, ingebedde instructie, preteaching) en bekijken we wanneer en hoe deze best worden ingezet in een leerproces. We besteden daarbij uitgebreid aandacht aan het klasmanagement van zo’n gedifferentieerde les.

Doelgroep: leerkrachten algemene vakken s.o. (Wordt herhaald in sessie 3.01)

1.5 Werkvormen als insteek naar differentiatie
Els Tanghe, lerarenopleider

Je ervaart enkele werkvormen, die je kan inzetten om in te spelen op de diversiteit in de klas. We koppelen deze aanpak aan een theoretisch kader over differentiatie. Daarnaast maken we de transfer naar de eigen klaspraktijk: hoe kan jij deze werkvormen specifiek in jouw les inzetten en wat is de meerwaarde ervan?

Doelgroep: iedereen  (Wordt herhaald in sessie 3.05)

1.06 Differentiatie en ICT: een goed idee!
Carl Boel, lerarenopleider Nederlands Thomas More en UGent

Differentiatie is hot. En terecht, want we willen onze leerlingen toch allemaal zo goed mogelijk begeleiden? Een gedifferentieerde aanpak dringt zich dan ook op.
Bij het woord differentiatie denken vele leerkrachten spontaan aan veel meer werk, maar dat hoeft helemaal niet zo te zijn. Door ICT in te zetten, geraak je al een heel eind.
Bovendien krijg je ook een goed zicht op de individuele prestaties van de leerlingen. Differentiatie en ICT? Een goed idee!
De deelnemers krijgen een reeks tools aangereikt waarmee ze zelf aan de slag kunnen.
De sessie zal interactief verlopen.

Doelgroep: alle leerkrachten. De focus ligt op talen, maar vele tools kunnen ook in andere vakken worden toegepast. (Wordt herhaald in sessie 2.06 en 3.06)

1.07 Vind je leer-kracht. Hoe leerlingen hun goesting voor leren (terug)vinden
Inge Van Bogaert, leerkracht, leer- en jongerencoach

Leerlingen in de derde graad (ASO) moeten nog steeds teveel stilzitten, zwijgen en luisteren. Velen onder hen zijn afhankelijk van de leerkracht vooraan, in plaats van een beroep te doen op hun eigen ‘leer-kracht’. Als voorbereiding op het hoger onderwijs (efficiënt studietempo en doelgerichte studiehouding) en om demotivatie en schoolmoeheid om te zetten in positieve energie gaan de leerlingen zoveel mogelijk zélf met de leerstof aan de slag. Binnenklasdifferentiatie (of  ‘personaliseren’) ontstaat dan vanzelf.

Met de hulp van een stappenplan worden de zelfredzaamheid en verantwoordelijkheidszin van de leerling aangemoedigd. Deadlines (voor gekozen instructievorm, opgedane kennis, oefeningen, zelftest…) moeten gehaald worden, maar iedere leerling doet dat op zijn haalbare tempo (sommigen hanteren daarvoor ook ‘flipping the classroom’).

Doelgroep: leerkrachten 2de en 3de graad aso/tso (Wordt herhaald in sessie 3.07)

1.08 Natuurwetenschappen op eigen tempo
Vincent Taverniers, leraar natuurwetenschappen

Leerlingen derde graad die niet voor een wetenschappelijke richting kiezen hebben toch nog enkele wetenschappelijke eindtermen te halen. Binnen het vak natuurwetenschappen kan dit op een gedifferentieerde manier. Tijdens deze sessie wordt als voorbeeld uiteengezet hoe leerlingen het hele thema “Materie en stofomzettingen” op een zelfstandige manier kunnen verwerken. Enkele werkvormen voor zelfstandig werk komen aan bod. Daarnaast wordt een eenvoudig opvolgingssysteem voorgesteld.

Doelgroep: leerkrachten 2de en 3de graad (Wordt herhaald in sessie 2.07)

12.30 – 13.15 uur: Lunch in de wandelgangen

13.15 - 14.30 uur: Keuzesessie reeks 2

2.01 Gedifferentieerde lesopbouw – Diversiteit als uitgangspunt bij het ontwikkelen van een lessenreeks
Gino Bombeke,  lector SLO Talen en vakbegeleider Nederlands

De huidige generatie schoolboeken en eigen cursussen van leraren zijn van hoge kwaliteit, maar richten zich nog steeds op het gemiddeld profiel van leerlingen binnen een bepaalde richting of school. Dit zorgt ervoor dat bij het voorbereiden van lessen, omgaan met een heterogeen publiek als extra taakbelasting ervaren wordt.
Graag zouden we deze beweging omdraaien. Eerder dan het nemen van ad hoc aanpassingen op basis van leerlingen in een bepaalde klas, pleiten we voor een lesopbouw die rekening houdt met de mogelijkheid aan differentiatie.
Vertrekkend van een doelgerichte aanpak, reiken we tools aan om bij het vormgeven van lessen ondersteuning en uitbreiding in te bouwen.
Met deze workshop willen we pleiten voor diversiteit als uitgangspunt.
We formuleren een eenvoudig model voor een ondersteunend én uitbreidend traject.

Doelgroep: iedereen (de focus ligt op taalvakken)  (Herhaling van sessie 1.01)

2.02 Meester van je eigen leren, een schoolaanpak
Niels Grosemans, directeur middenschool Prins Van Oranje, Diest

De leerlingen in onze B-stroom zijn zeer divers. Ze waren vaak gedemotiveerd, voelden zich ondergewaardeerd en vertoonden probleemgedrag.  We wilden hen terug GOESTING geven en opleiden tot fiere en gemotiveerde jongeren. Door te werken met weekplanningen, korte instructies en in te zetten op eigenaarschap zien we hen openbloeien, gelukkiger worden en wordt de band leerling-leerkracht versterkt. Het kernteam van 4 leerkrachten beschikt over heel wat vrijheid, ze staan met 2 in de klas, voelen zich verantwoordelijk voor hun groep en komen met GOESTING naar school.

Doelgroep: leerkrachten (B-stroom)

2.03 Differentiëren in een wiskundeles, een praktijkvoorbeeld.
Sofie Costermans, lerares wiskunde en mentor coach
Gilberte Verbeeck
, lerares wiskunde en lerarenopleider UA

We vertellen het verhaal van wat wij doen in onze school. We zullen dit toelichten met wat foto's en filmpjes. We brengen geen theorie, maar nemen de deelnemers mee in onze zoektocht naar het meer op maat werken van elke leerling.
We experimenteerden in onze school met het aspect ‘keuzevrijheid’. De leerlingen hebben de keuze om klassikaal les te volgen of op eigen tempo in een aparte ruimte te werken. We vertellen hoe we dit aanleren, begeleiden en integreren in het lesgebeuren.
Daarnaast geven we voorbeelden waar we differentiëren in tempo en moeilijkheidsgraad. Het gaat hierbij enerzijds over opdrachten waarbij de leerlingen bepaalde leerstofonderdelen zelfstandig verwerken of voorbereiden en anderzijds opdrachten waarbij niet alle leerlingen hetzelfde doen.
We geven enkele voorbeelden van toetsen met differentiatie op basis van tempo en moeilijkheidsgraad. 

Doelgroep: leerkrachten wiskunde, iedereen die zoekend is naar vormen van differentiatie – de sessie is gericht op de derde graad. (Wordt herhaald in sessie 3.05)

2.04 Differentiatie is de MACSE !
In het belang van de leerling, maar met de voeten op de grond…

Wouter Schelfhout, lesgever SLO Universiteit Antwerpen

Over differentiatie wordt momenteel veel geschreven en gesproken. Je zou bijna denken dat er iets nieuws werd uitgevonden... In deze sessie willen we aantonen dat differentiëren niet meer (maar ook niet minder!) is dan 'goed lesgeven’ waarbij je inspeelt op leerpsychologische processen bij de leerlingen.
We doen dat vanuit een handig, eenvoudig en gevalideerd reflectiemodel: MACSE, waarbij rekening wordt gehouden met de hoofddimensies van kwaliteitsvol lesgeven: Motiveren, Activeren, Coachen en Structureren. Eigenlijk beseft elke goede leraar het belang van deze dimensies en tracht erop in te spelen. Maar elke leraar met wat ervaring beseft ook de moeilijke evenwichtsoefeningen (vandaar de E) die hierbij moeten worden gemaakt: naast gerichte aandacht voor differentiatie zijn er ook andere essentiële aandachtspunten.
Tijdens deze sessie gaan we hier praktijkgericht en interactief op in.

Doelgroep: iedereen

2.05 Werkvormen als insteek naar differentiatie
Els Tanghe, lerarenopleider

Je ervaart enkele werkvormen, die je kan inzetten om in te spelen op de diversiteit in de klas. We koppelen deze aanpak aan een theoretisch kader over differentiatie. Daarnaast maken we de transfer naar de eigen klaspraktijk: hoe kan jij deze werkvormen specifiek in jouw les inzetten en wat is de meerwaarde ervan?

Doelgroep: iedereen (Herhaling van sessie 1.05)

2.06 Differentiatie en ICT: een goed idee!
Carl Boel, Lerarenopleider Nederlands Thomas More en UGent

Differentiatie is hot. En terecht, want we willen onze leerlingen toch allemaal zo goed mogelijk begeleiden? Een gedifferentieerde aanpak dringt zich dan ook op.
Bij het woord differentiatie denken vele leerkrachten spontaan aan veel meer werk, maar dat hoeft helemaal niet zo te zijn. Door ICT in te zetten, geraak je al een heel eind.
Bovendien krijg je ook een goed zicht op de individuele prestaties van de leerlingen. Differentiatie en ICT? Een goed idee!
De deelnemers krijgen een reeks tools aangereikt waarmee ze zelf aan de slag kunnen.
De sessie zal interactief verlopen.

Doelgroep: alle leerkrachten. De focus ligt op talen, maar vele tools kunnen ook in andere vakken worden toegepast. (Herhaling van sessie 1.06)

2.07 Natuurwetenschappen op eigen tempo
Vincent Taverniers, leraar natuurwetenschappen

Leerlingen derde graad die niet voor een wetenschappelijke richting kiezen hebben toch nog enkele wetenschappelijke eindtermen te halen. Binnen het vak natuurwetenschappen kan dit op een gedifferentieerde manier. Tijdens deze sessie wordt als voorbeeld uiteengezet hoe leerlingen het hele thema “Materie en stofomzettingen” op een zelfstandige manier kunnen verwerken. Enkele werkvormen voor zelfstandig werk komen aan bod. Daarnaast wordt een eenvoudig opvolgingssysteem voorgesteld.

Doelgroep: leraren 2de en 3de graad (herhaling van sessie 1.08)

14.30 - 14.45 uur: Koffiepauze

14.45 – 16.00 uur: Keuzesessie reeks 3

3.01 Gedifferentieerde instructie – werken op maat van wat je leerlingen nodig hebben
Wouter Smets, onderzoeker - lerarenopleider

Hoe speel je in op verschillen in instructiebehoefte tussen je leerlingen? Wat doe je met leerlingen die meer of minder uitleg nodig hebben dan de rest van hun klasgenoten? In deze sessie bekijken we de belangrijkste vormen van gedifferentieerde instructie (verlengde instructie, ingebedde instructie, preteaching) en bekijken we wanneer en hoe deze best worden ingezet in een leerproces. We besteden daarbij uitgebreid aandacht aan het klasmanagement van zo’n gedifferentieerde les.

Doelgroep: leraars algemene vakken s.o. (herhaling van sessie 1.04)

3.02 ’79 nationaliteiten om uit te dagen‘
Nathalie Peeters , directeur Stedelijk Lyceum Quellin

Een multiculturele school in hartje Antwerpen waar verschillende (thuis)culturen elkaar de hand reiken. Die rijkdom als hefboom leren gebruiken om leerlingen maximale ontplooiingskansen aan te reiken.
Samen tot aan de meet met haalbare individuele leertrajecten waar nodig is onze uitdaging in de breedste zin van het woord. Hoe slaag je erin om een warme, leerkrachtige omgeving voor ieder kind te creëren? Welk engagement verwacht je van directie, collega’s en leerlingen in dit verhaal?

Doelgroep: iedereen (herhaling van sessie 1.02)

3.03 Alle leerlingen leren (Moderne Vreemde) Talen
Jeroen Masson, leraar Engels ES Mol, doctoraatsonderzoeker rond differentiatie UGent

Leerlingen in een klas verschillen in hun (voor)kennis van de doeltaal, maar ook in hun interesses en favoriete manier van leren. Hoe speel je daar als taalleerkracht op in? Hoe maak je van die verschillen een sterkte?
Door middel van enkele coöperatieve leertechnieken en voorbeelden (uit de lessen Engels) wordt een mogelijk antwoord gegeven op deze (en andere) vragen.

Doelgroep: leerkrachten moderne vreemde talen (herhaling van sessie 1.03)

3.04 Differentiatie is de MACSE !
In het belang van de leerling, maar met de voeten op de grond…
Wouter Schelfhout, lesgever SLO Universiteit Antwerpen

Over differentiatie wordt momenteel veel geschreven en gesproken. Je zou bijna denken dat er iets nieuws werd uitgevonden... In deze sessie willen we aantonen dat differentiëren niet meer (maar ook niet minder!) is dan 'goed lesgeven’ waarbij je inspeelt op leerpsychologische processen bij de leerlingen.
We doen dat vanuit een handig, eenvoudig en gevalideerd reflectiemodel: MACSE, waarbij rekening wordt gehouden met de hoofddimensies van kwaliteitsvol lesgeven: Motiveren, Activeren, Coachen en Structureren. Eigenlijk beseft elke goede leraar het belang van deze dimensies en tracht erop in te spelen. Maar elke leraar met wat ervaring beseft ook de moeilijke evenwichtsoefeningen (vandaar de E) die hierbij moeten worden gemaakt: naast gerichte aandacht voor differentiatie zijn er ook andere essentiële aandachtspunten.
Tijdens deze sessie gaan we hier praktijkgericht en interactief op in.

Doelgroep: iedereen (herhaling van sessie 2.04)

3.05 Differentiëren in een wiskundeles, een praktijkvoorbeeld.
Sofie Costermans, lerares wiskunde en mentor coach
Gilberte Verbeeck
, lerares wiskunde en lerarenopleider UA

We vertellen het verhaal van wat wij doen in onze school. We zullen dit toelichten met wat foto's en filmpjes. We brengen geen theorie, maar nemen de deelnemers mee in onze zoektocht naar het meer op maat werken van elke leerling.
We experimenteerden in onze school met het aspect ‘keuzevrijheid’. De leerlingen hebben de keuze om klassikaal les te volgen of op eigen tempo in een aparte ruimte te werken. We vertellen hoe we dit aanleren, begeleiden en integreren in het lesgebeuren.
Daarnaast geven we voorbeelden waar we differentiëren in tempo en moeilijkheidsgraad. Het gaat hierbij enerzijds over opdrachten waarbij de leerlingen bepaalde leerstofonderdelen zelfstandig verwerken of voorbereiden en anderzijds opdrachten waarbij niet alle leerlingen hetzelfde doen.
We geven enkele voorbeelden van toetsen met differentiatie op basis van tempo en moeilijkheidsgraad. 

Doelgroep: leerkrachten wiskunde, iedereen die zoekend is naar vormen van differentiatie – de sessie is gericht op de derde graad (herhaling van sessie 2.03)

3.06 Differentiatie en ICT: een goed idee!
Carl Boel, Lerarenopleider Nederlands Thomas More Vorselaar, UGent

Differentiatie is hot. En terecht, want we willen onze leerlingen toch allemaal zo goed mogelijk begeleiden? Een gedifferentieerde aanpak dringt zich dan ook op.
Bij het woord differentiatie denken vele leerkrachten spontaan aan veel meer werk, maar dat hoeft helemaal niet zo te zijn. Door ICT in te zetten, geraak je al een heel eind.
Bovendien krijg je ook een goed zicht op de individuele prestaties van de leerlingen. Differentiatie en ICT? Een goed idee!
De deelnemers krijgen een reeks tools aangereikt waarmee ze zelf aan de slag kunnen.
De sessie zal interactief verlopen.

Doelgroep: alle leerkrachten. De focus ligt op talen, maar vele tools kunnen ook in andere vakken worden toegepast. (herhaling van sessie 1.06)

3.07 Vind je leer-kracht. Hoe leerlingen hun goesting voor leren (terug)vinden
Inge Van Bogaert, leerkracht, leer- en jongerencoach

Leerlingen in de derde graad (ASO) moeten nog steeds teveel stilzitten, zwijgen en luisteren. Velen onder hen zijn afhankelijk van de leerkracht vooraan, in plaats van een beroep te doen op hun eigen ‘leer-kracht’. Als voorbereiding op het hoger onderwijs (efficiënt studietempo en doelgerichte studiehouding) en om demotivatie en schoolmoeheid om te zetten in positieve energie gaan de leerlingen zoveel mogelijk zélf met de leerstof aan de slag. Binnenklasdifferentiatie (of  ‘personaliseren’) ontstaat dan vanzelf.

Met de hulp van een stappenplan worden de zelfredzaamheid en verantwoordelijkheidszin van de leerling aangemoedigd. Deadlines (voor gekozen instructievorm, opgedane kennis, oefeningen, zelftest…) moeten gehaald worden, maar iedere leerling doet dat op zijn haalbare tempo (sommigen hanteren daarvoor ook ‘flipping the classroom’).

Doelgroep: leerkrachten 2de en 3de graad aso/tso (Wordt herhaald in sessie 3.07)

Comment motiver tous les élèves dans des classes hétérogènes?

Les classes homogènes n'existent pas. Alors, comment faire pour que les élèves forts se sentent défiés sans que les plus faibles se sentent délaissés?

Jazz up your language class

Iedereen leert een beetje op zijn eigen manier. Die verschillende leerstijlen zijn al op diverse manieren beschreven. Kolb onderscheidt 3 types, Gardner zelfs 8 (de woordknappe, rekenknappe, muziekknappe, beeldknappe enz). Wat je er ook van wil geloven, één ding is zeker: hoe meer je erin slaagt te differentiëren in werkvormen om een vreemde taal aan te leren, hoe meer kans op succes je zal hebben.

Mettez du jazz dans votre classe

Iedereen leert een beetje op zijn eigen manier. Die verschillende leerstijlen zijn al op diverse manieren beschreven. Kolb onderscheidt 3 types, Gardner zelfs 8 (de woordknappe, rekenknappe, muziekknappe, beeldknappe enz). Wat je er ook van wil geloven, één ding is zeker: hoe meer je erin slaagt te differentiëren in werkvormen om een vreemde taal aan te leren, hoe meer kans op succes je zal hebben

Leerzorg en leervaardigheden

Leervaardigheden vormen de fundamenten van leren. Leerlingen verwerven ze bij voorkeur doorheen de vakken in een didactische  leerlijn leren leren van het eerste tot en met het zesde jaar. De leerzorg in leervaardigheden werkt met leerlingen die bepaalde deelleervaardigheden onvoldoende onder de  knie krijgen.  Het remediëringsterrein is ruim: van het leren maken van een boekentas (organisatievaardigheden) tot het uitzoeken welke  methode om leerstof te structureren nu net bij deze leerling met zijn eigen leerstijl past.  (cognitieve verwerkingsvaardigheden).

 

Deze cursus is ook een onderdeel van het ‘Postgraduaat in de leerzorg s.o.’ Interesse?

Ga naar www.uacno.be

Anderstalige kleuters vragen een bijzondere aanpak

Het aantal anderstalige kleuters in onze kleuterklassen blijft groeien. Niet alleen in de steden, maar ook ver daarbuiten. Hebben deze kinderen nood aan uitgewerkte methodieken? Streefwoordenschatlijsten? Of moeten we net leren om bewust tijd te maken door bijvoorbeeld 'Een dag voor Valentine' in te lassen in onze weekplanning?

Waarom jongeren blijven vasthouden aan foutief gedrag

In deze nascholing staan we stil bij de vraag hoe het komt dat jongeren doordraven op de ingeslagen weg zelfs al weten ze dat dit fout is en dat er gevolgen aan verbonden zijn. 

Daarnaast staan we stil bij de mechanismen die ervoor zorgen dat dit foutieve gedrag kan doorbroken worden.

Help, ik moet op onderzoek: onderzoeksvaardigheden

De specifieke eindtermen vragen de realisatie van onderzoekscompetentie in de verschillende polen van de 2de en de 3de graad ASO.

De beste start: naar een betere taalontwikkeling bij peuters en kleuters

Niets lijkt zo vanzelfsprekend als de manier waarop lachende en huilende baby's uitgroeien tot sprekende kinderen. Taalontwikkeling is nochtans het resultaat van vele factoren die op een ingewikkelde manier op elkaar inspelen. De taalontwikkeling is afhankelijk van het totale groeiproces dat kinderen doormaken. En omgekeerd speelt de taal ook een belangrijke rol in de verdere totale ontwikkeling. Spreken, denken, de wereld verkennen, fantaseren en zich sociaal gedragen beïnvloeden elkaar voortdurend.

Leiding geven aan het onderhoudspersoneel

Leiding geven aan onderhoudspersoneel wordt bemoeilijkt doordat ze zelf soms op een andere manier willen aangestuurd worden. Ook communicatie en samenwerking vragen vaak voor alternatieve methodes. Hoe breng je dit alles tot een goed einde?

Dyscalculie en rekenproblemen in het BaO. Een praktijkgerichte kijk

Veel kinderen worstelen met rekenen. Ondanks gerichte en intensieve begeleiding blijven een aantal kinderen het moeilijk hebben met hoofdrekenen, kloklezen, maten... Wanneer is er sprake van dyscalculie? Hoe kunnen we deze kinderen opsporen en ondersteunen zodat ze met meer zelfvertrouwen kunnen omgaan met cijfers en rekenen? Welke zijn de drempels voor leerlingen met rekenstoornissen? Hoe kunnen we door onze didactiek en aanpak deze drempels verlagen of preventief aanpakken? Welke basiskennis en vaardigheden geven we kinderen met rekenstoornissen mee naar het secundair onderwijs?

Een ondernemende speel- en leeromgeving in de kleuterklas

Nieuwsgierigheid prikkelen, initiatief van kleuters vergroten, samenwerkingsvaardigheden ontwikkelen, keuzes leren maken, plannen maken, een taak aanvatten en volhouden...
Vaak wordt dit niet meteen gelinkt aan ondernemingszin. En toch is het nu net in een ondernemende omgeving waar de ervaringen, de belangstelling, de initiatieven van kinderen mee de richting bepalen. Deze aanpak vraagt soms om een drempel te overschrijden, hier willen we je helpen.

Een reis door het kleuterbrein

De ontwikkeling van het kinderbrein is enorm fascinerend. Wat zou het boeiend zijn als we hier veel meer over te weten kunnen komen.
We gaan inzien dat beweging alvast de hersenen heel sterk stimuleren om te ontwikkelen, maar dat er ook nog andere belangrijke vaardigheden zijn die kinderen in hun jonge leventje onder de knie moeten krijgen.

Gedrag positief beïnvloeden - met kinderen samen werken aan oplossingen

Bij herhaald probleemgedrag belanden leerkrachten en leerlingen nogal eens in een negatieve vicieuze cirkel. Uiteindelijk overheerst onmacht: wat moéten we nog met dit kind (of deze groep)? Het oplossingsgericht werken biedt een verfrissende, nieuwe kijk op moeilijk gedrag.

In deze nascholing presenteren we je een leuke methode om kinderen te ondersteunen in hun functioneren, die ontwikkeld werd door o.a. Insoo Kim Berg en Ben Furman (Kids’ skills). Vertrekkend vanuit problemen, zoals die ervaren worden door kind en/of leerkracht, ga je samen met het kind (en z’n ouders) op zoek naar oplossingen. Daarbij worden de eigen competenties van het kind maximaal aangeboord. De leerkracht bepaalt samen met het kind doelen en helpt het in kleine stapjes z’n functioneren verbeteren. Hulpmiddelen daarbij zijn vooral goede vragen, die je op een gepaste manier leert gebruiken. Je maakt in deze nascholing ook kennis met enkele kant-en-klare materialen, die je ter ondersteuning kan gebruiken.

Geheugen- en inprentingsproblemen

Onze kinderen kunnen niets meer onthouden! Ze leren geen versjes meer, moeten geen moeite doen om een telefoonnummer te onthouden en krijgen een invulblad waarop ze nog alleen enkele woordjes moeten opschrijven. Ze moeten 'studeren met inzicht' en vergeten daarbij dat leerstof inprenten nog steeds een volwaardige fase is bij het studeren.

Vaardigheids- en taakgerichte lespakketten Frans voor bso met oog voor leerplanrealisatie

Frans in bso is geen evidentie.  Aantrekkelijke lespakketten die taakgericht zijn en focussen op de vaardigheden zijn essentieel.  Zo kun je leerlingen motiveren voor je vak.

Ik kan het niet zo fijn! Over fijnmotoriek, motorische precisie, visuomotoriek, coördinatie, schrijfmotoriek en faalangst

Fijnmotoriek is een ruim en complex begrip. Als we zeggen dat kinderen moeilijkheden hebben met fijnmotoriek, moeten we duidelijk weten wat er nu juist aan de hand is. Een zwakke fijnmotoriek heeft een grote invloed op het schools functioneren en er kunnen dan moeilijkheden ontstaan bij schrijven, rekenen, tekenen, inkleuren en knutselen. Zowel in de kleuterklas als in de lagere school neemt fijnmotoriek een belangrijke plaats in en als kinderen hier problemen mee hebben, zien we soms ontwijkingsgedrag en faalangst ontstaan. Op deze manier kunnen kinderen in een vicieuze cirkel terecht komen: 'ik kan dat niet, ik doe dat niet, ik leer niet bij, ik kan dat niet...'

Doorheen de ganse dag gaan we met z'n allen een vijftigtal fijnmotorische oefeningen en coördinatieoefeningen doen en gaan we ons bezinnen over wat we vragen aan onze kinderen, wat we hen aanbieden en hoe we het verschil kunnen maken voor kinderen en hun systeem. Het verschil tussen falen en lukken, tussen weigeren en willen deelnemen, tussen chaos en structuur, tussen overactiviteit en stilzitten, tussen schoolse moeilijkheden en plezier beleven aan het leren.

Fab Challenge: Nerdy Derby

Met onze Fab Challenges maken de leerlingen kennis met wetenschap en techniek. De activiteiten dagen hen uit om zelf onderzoekend aan de slag te gaan.

Niet zozeer het eindresultaat is van belang, maar veel belangrijker is het proces van ontdekken. Leerkrachten spelen een essentiële rol in het op gang brengen en stimuleren van dit ontdekproces. Leerlingen moeten de ruimte krijgen om dingen zelf uit te proberen en open vragen te stellen.

Het doorlopen van dit hele proces kan verlopen volgens onze Fab Challenge methodiek: (1) ontdek, (2) plan, (3) ontwerp, (4) maak, (5) gebruik, (6) evalueer => ga terug naar (1).

Elke Fab Challenge start vanuit een concrete en boeiende probleemstelling. Ze speelt in op verschillende eindtermen en de leerlingen komen zo in contact met innoverende technieken en machines.

De uitdagingen kunnen starten in de klas. Voor de praktische uitwerking kan het FabLab+ de nodige ondersteuning bieden.

Ik zie het anders! Omgaan met richtingsmoeilijkheden en spiegelen bij kinderen

Richtingsmoeilijkheden zorgen zowel bij kinderen als ouders en leerkrachten voor grote moeilijkheden en onbegrip. Als kinderen voortdurend richtingen, letters en cijfers spiegelen hebben ze niet alleen moeilijkheden met lezen, schrijven, rekenen, maar ook met plannen, organiseren en structureren. Dit alles kan leiden tot leerproblemen en kan ook zorgen voor faalangst, zwakke concentratie, vermoeidheid, schoolmoeheid.

Verzekeringen in schoolverband

Denk je bij verzekeringen enkel aan de “kleine lettertjes” in de polis en moeilijkheden om een schadevergoeding te bekomen? Dan zal deze opleiding je volledig wegwijs maken in de verzekeringen waar jouw school mee te maken heeft. Mede aan de hand van de vele voorbeelden zullen de verzekeringen geen geheimen meer hebben voor jou.

Basics financieel beleid

Basisbegrippen boekhouding, lezen jaarrekening en budgettering

Is “dubbele boekhouding” voor jou een grote onbekende, dan is deze opleiding voor jou bestemd. Je moet je niet verwachten aan een cursus boekhouden, maar een basisopleiding financieel beleid met een gegarandeerde intrest op korte én lange termijn!

Organische moleculen/reacties tekenen en nieuwe namen in de organische chemie

Organische chemie leren begrijpen is grotendeels gebaseerd op het verkennen/herkennen van de bouwstenen. Met deze nascholing gaan we aan de slag om zelf organische structuren op te bouwen, reacties uit te tekenen op de computer en hoe deze software te gebruiken bij het opmaken van een cursus/lessenpakket. Deze moleculen geven we een nieuwe naam volgens de meest recente aanbevelingen in combinatie met dezelfde software.

Kijk en luister naar 'beelddenkers'

Verbeeldingskracht is belangrijker dan kennis! (A. Einstein).

Vind een antwoord op tal van vragen:

  • Hoe wordt de wereld ervaren als je in beelden denkt?
  • Wat zijn sterktes en wat zijn zwaktes?
  • Waarom worden deze kinderen vaak niet begrepen?

Integrale opdrachten in STW: van Aanpak tot Zelfevaluatie

Leraren integrale opdrachten (IO) werken hard om leerlingen te laten groeien in hun competenties. Tegelijk is er vaak heel wat onzekerheid. Focussen we ons wel op wat echt belangrijk is? Maken we de juiste keuzes? Levert al ons (administratief) werk hierbij ook in verhouding didactisch/pedagogische effecten op? Beantwoorden we aan wat er van ons verwacht wordt?

 

Een antwoord vinden op die vragen is niet eenvoudig. Ondersteuning en samenwerking bieden vaak een antwoord. Daarom willen we dit met deze vorming bieden.

Kinderen met extra antennetjes: omgaan met hooggevoelige kinderen in de klas

Steeds vaker duikt de term hoogsensitief/hooggevoelig op. Ook het tijdschrift Klasse schreef er al enkele malen over.
Hooggevoeligheid is geen stoornis, maar wel een karaktereigenschap die we aantreffen bij 15-20% van de bevolking.
Het gaat om kinderen met een heel fijngevoelig zenuwstelsel. Hierdoor worden alle prikkels van buitenaf en ook van binnenin heel intens beleefd. Hooggevoelige kinderen worden vaak letterlijk overspoeld door de vele prikkels die op hen af komen.
Dit resulteert soms in heel druk gedrag of op andere momenten gaan ze zich net terugtrekken.

Kinderyoga op school, een introductie - kleuters en 1ste leerjaar

Kinderen krijgen vandaag de dag heel veel prikkels binnen en moeten vaak aan allerlei eisen voldoen. Dit leidt vaak tot veel spanning in het lichaam en geest. Als er hier tegenover onvoldoende ontspanning staat, leidt dit vaak tot lichamelijke klachten (buikpijn, hoofdpijn, vermoeidheid), slecht slapen, zich niet goed in hun vel voelen, concentratieproblemen, faalangst, boosheid, agressie...
De verbinding met zichzelf en met de omgeving verdwijnt deels of volledig. Kinderen worden hyperactief of sluiten zich juist af voor zichzelf en hun omgeving.

In kinderyoga komen kinderen op een speelse manier in contact met yoga, met zichzelf en met de ander. Leren luisteren naar het huis waarin je woont, je lichaam, kan al op heel jonge leeftijd. Het kan kinderen helpen zich meer in balans te voelen, leren voelen dat je lichaam en hoofd anders voelt bij bepaalde oefeningen en opmerken dat dit fijn is.
Kinderyoga kan dus een goede ondersteuning zijn voor het kind in zijn fysieke en emotionele groei. Als kinderen goed in hun vel zitten, kan er ook meer ruimte zijn om nieuwe dingen te leren en inspanningen te doen.

In een yogales leren kinderen op een speelse wijze balans voelen tussen beweging en rust, spanning en ontspanning. Kinderyoga kan een goede ondersteuning zijn in de fysieke en emotionele groei van een kind: het houdt het lichaam soepel, verbetert motoriek en concentratie, draagt bij aan zelfvertrouwen en positief denken en vooral: het is gewoon superleuk! Door de oefeningen samen te doen, leren ze ook respectvol omgaan met de ander. In een yogales mogen kinderen gewoon zichzelf zijn, zonder druk, zonder verwachtingen, zonder prestatiedrang...

Kinderyoga op school, een introductie - 2de tem 6de leerjaar

Kinderen krijgen vandaag de dag heel veel prikkels binnen en moeten vaak aan allerlei eisen voldoen. Dit leidt vaak tot veel spanning in het lichaam en geest. Als er hier tegenover onvoldoende ontspanning staat, leidt dit vaak tot lichamelijke klachten (buikpijn, hoofdpijn, vermoeidheid), slecht slapen, zich niet goed in hun vel voelen, concentratieproblemen, faalangst, boosheid, agressie...
De verbinding met zichzelf en met de omgeving verdwijnt deels of volledig. Kinderen worden hyperactief of sluiten zich juist af voor zichzelf en hun omgeving.

In kinderyoga komen kinderen op een speelse manier in contact met yoga, met zichzelf en met de ander. Leren luisteren naar het huis waarin je woont, je lichaam, kan al op heel jonge leeftijd. Het kan kinderen helpen zich meer in balans te voelen, leren voelen dat je lichaam en hoofd anders voelt bij bepaalde oefeningen en opmerken dat dit fijn is.
Kinderyoga kan dus een goede ondersteuning zijn voor het kind in zijn fysieke en emotionele groei. Als kinderen goed in hun vel zitten, kan er ook meer ruimte zijn om nieuwe dingen te leren en inspanningen te doen.

In een yogales leren kinderen op een speelse wijze balans voelen tussen beweging en rust, spanning en ontspanning. Kinderyoga kan een goede ondersteuning zijn in de fysieke en emotionele groei van een kind: het houdt het lichaam soepel, verbetert motoriek en concentratie, draagt bij aan zelfvertrouwen en positief denken en vooral: het is gewoon superleuk! Door de oefeningen samen te doen, leren ze ook respectvol omgaan met de ander. In een yogales mogen kinderen gewoon zichzelf zijn, zonder druk, zonder verwachtingen, zonder prestatiedrang...

Ik heb een plan. Inspelen op kleuters die meer uitdaging willen

Deze nascholing heette voordien 'Kleuters uitdagen via contractwerk."

Het doel van deze nascholing is het verwerven van inzichten hoe je op een kleuter-eigen manier meer ruimte kan creëren voor zelfsturing en ondernemingszin bij kleuters. We werken binnen het kader van ‘een plan’. Autonomie en verantwoordelijkheid worden gestimuleerd binnen een context waar afspraken tussen leerkracht en kleuter zijn gemaakt en worden nageleefd. 

Krachtig en positief evalueren

Breed evalueren van wiskunde, taal, muzische vakken, LO en WO, zelfevaluaties, portfolio, peer-assessment en anders rapporteren. Geen enkele uitdaging gaan we uit de weg! De aandacht voor nieuwe en andere evaluatievormen is groter dan ooit tevoren. Traditionele evaluatievormen schieten immers op behoorlijk wat terreinen tekort. Daarmee komt meteen de vraag naar heldere en concrete voorbeelden om breed, anders en competentiegericht te evalueren. De vorming geeft houvast rond de onderliggende visie van dit breed evalueren. Het gaat immers over meer dan het gebruik van een aantal trendgevoelige evaluatietools. Het gaat over een andere manier van kijken. Dit 'anders kijken' wordt concreet gemaakt en vertaald naar de realiteit van de lagere school. Hierbij worden veel concrete voorbeelden van breed evalueren aangereikt en besproken.

Leerlingen met leerstoornissen in de lagere school: achtergronden en basisaanpak

De dag van vandaag neemt het aantal leerlingen dat extra ondersteuning nodig heeft, toe. Vaak gaat het om hulp bij of aandacht voor hindernissen die de leerling in de weg staan om een goed leerproces te doorlopen. Hindernissen waar de leerling zelf vaak geen controle over heeft, maar die wel het leerklimaat en de relatie met de leerkracht kunnen beïnvloeden. Voor de leerkracht zelf is het niet altijd eenvoudig om goed in te schatten welke hulp een leerling juist nodig heeft, ook omdat leerlingen onderling erg kunnen verschillen. Het is belangrijk dat zij hierbij de nodige tools aangeboden krijgen.

Een herstelgerichte benadering van probleemgedrag geeft groeikansen aan de leerling, leraar, klas en school

De gekende aanpak bij probleemgedrag zoals het geven van opmerkingen, verwittigingen, nota’s, verwijdering uit de klas, straf en strafstudie, een contract, schorsing… kan op korte termijn effect hebben. Maar met deze (sanctionerende) aanpak slagen we er echter niet in om de leerlingen verantwoordelijkheid voor eigen gedrag te laten nemen of inzicht te krijgen in de schade die dit gedrag toebrengt aan anderen (klasgenoten, leerkrachten…). Het is een aanpak die de focus legt op de overtreding, de regels en hieraan verbonden sancties.

Een herstelgerichte school is een luisterende school: de aanpak van probleemgedrag richt zich op de verantwoordelijkheid van de leerling voor eigen gedrag, op al de betrokkenen, zowel overtreder als slachtoffer en op de impact van dit gedrag en de schade die hierdoor wordt toegebracht aan de relaties met klasgenoten, leerkrachten, ouders…

We baseren ons op de theorie van het herstelrecht, waarbij we u enkele principes en vaardigheden willen aanleren in het voeren van individuele herstelgesprekken tot herstelcirkels en Hergo (dit is geen opleiding tot Hergo-moderator).

Samen sterker in gezag: Geweldloos Verzet en Nieuwe Autoriteit voor leerkrachten

Hoe streng mogen we nog zijn? Dit is een vraag die de meeste leerkrachten zich wel eens stellen. Wat mogen we nog eisen van leerlingen? Mogen we nog straffen? Moeten leerlingen niet gewoon doen wat we zeggen, of moeten we over alles onderhandelen met hen? Gezag is in deze tijd geen evidentie meer. Binnen één school leven vaak heel uiteenlopende antwoorden op deze vragen.

Dit leidt makkelijk tot escalaties en spiralen van onmacht of tegenagressie, zeker bij aanhoudend probleemgedrag van leerlingen of klasgroepen. Veel leerkrachten zijn daarom op zoek naar een aanpak die meer perspectief biedt.

In deze cursus vertrekken we van de ideeën en instrumenten die ontwikkeld werden door Haim Omer. We onderzoeken wat Nieuwe Autoriteit en Geweldloos Verzet voor jouw klaspraktijk kunnen betekenen.

Geweldloos Verzet en Nieuwe Autoriteit staan voor een aanpak van (ernstig) probleemgedrag met de focus op aanwezigheid, zelfcontrole, het vermijden van escalatie, het uitbouwen van steunnetwerken en eenzijdige acties gericht tegen probleemgedrag, altijd in verbinding met de leerling in kwestie. Geweldloos Verzet kadert binnen een nieuwe invulling van de positie van de leerkracht: niet boven of naast de leerling maar vanuit een volhardende aanwezigheid: “het is mijn taak”, “ik kan niet toelaten”, “ik houd vol”.

Met 2,5/3-jarigen aan de slag

Het zijn de allerkleinsten op de school en hebben nog ontzettend veel nood aan veiligheid en geborgenheid. Het zijn 'snuffelaars', 'prutsers'... en gaan dagelijks op ontdekkingstocht. Een hoek is niet om in te blijven, een handtas dient om vol te proppen. Juf, kijk naar mij en leer!

Omgaan met rouw en verlies bij leerlingen s.o.

Als je eens rondkijkt in de klas, dan merk je dat verschillende leerlingen al te maken hebben gehad met een ingrijpend verlies in hun leven. Sommigen hebben een ouder, broer of zus, of iemand anders die belangrijk voor hen is, door de dood verloren.

Het vraagt veel van jongeren om deze ingrijpende verandering een plek te geven en zich aan te passen aan de nieuwe situatie in hun leven. Dat proces noemen we rouwen en gaat meestal gepaard met een warboel aan gevoelens. Desondanks moeten ze toch weer de verbinding met school maken en prestaties leveren.

Als leerkracht voelen we ons soms machteloos in deze situaties terwijl we graag de jongere willen ondersteunen. Hoe doen we dat dan? Met deze vraag gaan we aan de slag. De tweedaagse is een basisprogramma over verlies bij jongeren.

Met kinderen luisteren naar (klassieke) muziek. Kinderen muziek helpen ontdekken, beleven en (muzisch) vormgeven

Kan je kinderen stimuleren om (meer) van klassieke muziek te houden?
Hoe kan je hen helpen geconcentreerd te luisteren en beter te doorleven wat muziek hen doet?
Welke werkvormen kan je hanteren om hun ervaringen bij klassieke muziek vorm te geven?
En hoe kan je hierdoor bijdragen tot de ontwikkeling van muzische en andere (o.m. sociale vaardigheden, taalvaardigheid...) competenties?

Leerlingenadministratie BuSO voor beginners

Wat zijn de belangrijkste informatiebronnen rond leerlingenadministratie? Waar vind je wat? Waarvoor en hoe is die informatie te gebruiken?

Online luisteren en spreken

Luister- en spreekoefeningen zijn erg intens, vragen veel tijd en leveren niet altijd heel veel op.  Via online tools zoals Edpuzzle, Flipgrid en Adobe Spark is er heel wat mogelijk.

Zelfzorg. Als je het als leerkracht goed hebt, hebben de leerlingen het goed met jou?

Veel leerkrachten zijn begaan met het welzijn van hun leerlingen. Zowel op het vlak van de cognitieve vulling als op het vlak van het sociale emotionele welzijn. Deze leerkrachten geven dan ook enorm veel van zichzelf om het de leerlingen naar hun zin te maken... Maar wat 'nemen' ze voor zichzelf? Hoe zorgen zij ervoor dat ze de balans bewaren?

Jongeren met extra antennes: over hoogsensitieve jongeren in het s.o.

Steeds vaker duikt de term hoogsensitief/hooggevoelig op. Hooggevoeligheid is geen stoornis, geen aandoening, maar wel een karaktereigenschap die we aantreffen bij 15-20% van de bevolking. Het gaat om jongeren met een heel fijngevoelig zenuwstelsel. Hierdoor worden alle prikkels van buitenaf en ook van binnenin heel intens beleefd. Hooggevoelige jongeren worden vaak letterlijk overspoeld door de vele prikkels die op hen af komen. Dit resulteert soms in heel druk gedrag of op andere momenten gaan ze zich net terugtrekken.

Basiscursus socio-emotionele begeleiding in het s.o. (Beringen)

Als startend leerlingenbegeleider, leerkracht of remedial teacher merkt u regelmatig dat socio-emotionele problemen, eventueel gekoppeld aan leerproblemen, uw leerlingen in hun leren hinderen. Deze nascholing wil uw vaardigheid om leerlingen socio-emotioneel te begeleiden, aanscherpen. Hij biedt bruikbare achtergrondinformatie en brengt de basiselementen aan die een rol spelen binnen het begeleidingsproces. Omdat het de bedoeling is de gegeven achtergrond zo concreet mogelijk te vertalen naar de eigen schoolsituatie, vragen wij aan de deelnemers een grote bereidheid om eigen ervaringen in te brengen als werkmateriaal.

Basiscursus communicatie en training (Beringen)

Horen, zien en zwijgen... het lijkt zo makkelijk en is toch zo moeilijk. Leerlingen en hun ouders, collega's, willen zich gezien, gehoord en begrepen voelen. Hoe vind je daarin de juiste weg?
Effectief communiceren is een vaardigheid die je kan aanleren en trainen. Zowel in individuele gesprekken als in interactie met een werkgroep of klas, kan het 'begrijpen' van communicatie een meerwaarde vormen. In deze nascholing krijg je inzicht in de mechanismen van menselijke communicatie, in het communiceren via taal en lichaamstaal. Het helpt je in de omgang met anderen wanneer je je bewust wordt van de effecten van jouw 'horen, zien en zwijgen'.
We werken interactief en liefst vanuit jouw ervaringen als deelnemer. Je analyseert de rol van je eigen interpretatiekader en verbreedt dit naar een groeigericht kijken en communiceren. Je krijgt handvatten om de brug te slaan tussen leerlingen, ouders en leerkrachten.

'Horen, zien en zwijgen' geeft een inleidende, praktische kijk op je communicatievaardigheden. Van daaruit kan je verdiepen naar bv. 'hoe motiveer ik leerlingen', 'hoe ga ik om met lastige situaties', 'hoe organiseer ik mijn klasmanagement', e.a.

Omgaan met jonge kinderen met moeilijk gedrag: basiscursus

Zowat alle kinderen vertonen wel eens moeilijk gedrag. Bij sommige kinderen gebeurt het vaker en dan gaan leerkrachten best stevig in hun schoenen staan. Achterhalen waarom deze kinderen vervelend blijven doen, ook al vragen we hen om het anders te doen, is essentieel.

Ontneemt een diagnose de groeikansen van kinderen

Vroeger was een kind actief: "binnen is hij niet te houden", nu heeft hij ADHD. Steeds meer kinderen krijgen een diagnose en groeien op met het idee "ik kan er niet aan doen, ik heb iets".

In elke klas zitten tegenwoordig verschillende kinderen met diagnoses zoals ADHD, ASS en dergelijke. Vaak gaat men al te snel over tot het stellen van dergelijke diagnoses. Kinderen kunnen echter ook in hun ontwikkeling vast komen te zitten in een fase die erg doet denken aan zo'n stoornis. Het verschil maken is belangrijk. In deze nascholing zetten we verschillende brillen op en geven we een aanzet tot aanpak.

Outputbeleid als insteek voor kwaliteitszorg in het BaO

Het outputbeleid is een wezenlijk onderdeel van de integrale kwaliteitszorg van de school.

De Vlaamse overheid erkent en subsidieert scholen: zij stelt werkingsmiddelen ter beschikking, betaalt het personeel, subsidieert nascholing...
Het is dan ook logisch dat scholen verantwoording afleggen. De overheid verwacht dat scholen kwaliteitsvol onderwijs organiseren.
Welke resultaten boekt de school bij haar leerlingen? Wat leveren de onderwijsinspanningen op?
Dat zijn relevante vragen als de school én de overheid een beeld willen krijgen van de geboden onderwijskwaliteit.
Het risico bestaat dat de school output uitsluitend bekijkt vanuit het perspectief van verantwoording afleggen. Hierdoor krijgt 'output' een eenzijdige invulling.

Het ontwikkelen van een outputbeleid geeft heel wat mogelijkheden om de kwaliteit van het onderwijs in kaart te brengen, te interpreteren en te verbeteren.
Maar hoe doen we dit dan?

Schrijfmotoriek: mogelijkheden, moeilijkheden en beperkingen

Schrijven als psychomotorische activiteit op maat van het kind.

Aanleren en coachen van attitudes

Opvoeden is een werk van lange adem en bestaat voor een groot deel uit het bijbrengen van attitudes.

Precies doordat leerkrachten, ouders en andere opvoeders niet permanent toezicht kunnen uitoefenen en de momenten waarop ze effectieve controle over het gedrag van jongeren hebben beperkt zijn, is het aanleren van attitudes zo doorslaggevend om bij jongeren het gewenste gedrag te bekomen.

 

Socio-emotionele begeleiding in het basisonderwijs: basiscursus

Als leerkracht, zorgcoördinator of zorgleerkracht merkt u regelmatig dat socio-emotionele problemen, eventueel gekoppeld aan leerproblemen, uw leerlingen in hun leren hinderen. Deze cursus wil uw vaardigheid om leerlingen socio-emotioneel te begeleiden, aanscherpen. Hij biedt bruikbare achtergrondinformatie en brengt de basiselementen aan die een rol spelen binnen het begeleidingsproces. Omdat het de bedoeling is de gegeven achtergrond zo concreet mogelijk te vertalen naar de eigen schoolsituatie, vragen wij aan de deelnemers een grote bereidheid om eigen ervaringen in te brengen als werkmateriaal.

Spelen met getallen in de kleuterklas

Vertrekkende vanuit de doelen rond getalbegrip, kijken we hoe je de klaspraktijk kunt verrijken op het vlak van getallen. We verkennen diverse concrete praktijkmaterialen op zoek naar mogelijkheden om in de kleuterklas op een speelse manier extra aandacht te geven aan getallen.

Evaluatie, de brug tussen onderwijzen en leren

‘Permanente evaluatie’ is een veelgebruikt begrip.  Maar wat is de actuele, concrete en haalbare invulling ervan?

’t Zitemzo … met de (on)bekwaamheid en de privacy van minderjarige leerlingen

Wat als een leerling in een acute noodsituatie uw volledige geheimhouding vraagt? Tot hoever reikt ons ambtsgeheim en wanneer hebben we meldingsplicht? Wat als gescheiden ouders beslissingen nemen die het belang van het kind in gevaar brengen? Hoe moeten we omgaan met het recht op informatie van beide ouders? Leerlingen kiezen dikwijls zelf wie ze als (eerste) vertrouwenspersoon aanspreken. Maar wat als deze informatie plots en onverwacht bij jou terechtkomt?

Leerzorg bij leerproblemen wiskunde en wetenschappen in het s.o.

Wanneer problemen met rekenen en cijfers ernstig blijven en er ondanks begeleiding weinig tot geen vooruitgang merkbaar is,  kan er sprake zijn van dyscalculie. In het secundair onderwijs zie je dan  problemen bij o.a. wiskunde en wetenschappen.  Het uitvoeren van eenvoudige bewerkingen geraakt niet verworven.  Formules onthouden is vaak een ramp.  Maar ook in het dagelijks leven ervaren deze  leerlingen problemen.  Hoe lees  je een reisschema en kom je op tijd?     

Als de rekenstoornis niet (h)erkend en begeleid  wordt, kan dit een negatieve invloed hebben op de beeldvorming over de eigen mogelijkheden en het  zelfvertrouwen.  Hoe kunnen scholen en leerkrachten er mee voor zorgen dat deze leerlingen met of ondanks hun rekenstoornissen hun mogelijkheden ten volle kunnen ontplooien?   Via praktijkvoorbeelden en concreet materiaal leren we de kenmerken van leerlingen met dyscalculie herkennen en de problemen (preventief) aanpakken in de klas.

Deze cursus is ook een onderdeel van het ‘Postgraduaat in de leerzorg s.o.’ Interesse?

Ga naar www.uacno.be

Pedagogisch straffen en belonen: een basis.

We komen uit een cultuur waarin de leerkracht zonder discussie de ‘baas’ was. Die autoritaire cultuur bestaat niet meer. Straffen verliezen meer en meer hun effectiviteit. Toch kan een leerkracht nog altijd ‘echte autoriteit’ verwerven. Wie dat heeft, kan ‘in the flow’ lesgeven. Belonen is een essentieel onderdeel van de goede klaspraktijk. Alleen als je leider bent in de klas en als je ook beloont, krijg je van de klas het recht om te straffen. Hoe doe je dat?

Kwaliteitsvol lesgeven en leiderschap in de klas

We komen uit een cultuur waarin de leerkracht zonder discussie de ‘baas’ was. Die autoritaire cultuur bestaat niet meer. Straffen verliezen meer en meer hun effectiviteit. Toch kan een leerkracht nog altijd ‘echte autoriteit’ verwerven. Wie dat heeft, kan ‘in the flow’ lesgeven.

Teamcoaching

Werken op scholen wordt hoe langer hoe meer een werk van teams. De tijd dat we alles alleen achter gesloten deuren deden, is al een tijd voorbij. Werken in teams veronderstelt ook het coachen van deze teams. Dit lijkt vanzelfsprekend; het is echter veel complexer dan we denken. We willen het in deze vorming niet hebben over vergadertechnieken, wel over het coachen van een team.

Spelen met taal bij (taalzwakke) peuters (2,5 jarigen)

Hoe kan je ...

  • op een speelse manier 2,5-jarigen actief laten genieten van taal?
  • hierbij met prentenboeken, versjes, liedjes ... aan de slag gaan?
  • aan allerlei (muzische) doe-activiteiten taal koppelen?
  • een rijke en prettige taalomgeving uitwerken?
  • ook taalzwakke kinderen optimale kansen bieden?

STEM: robots en aanvankelijk programmeren in het basisonderwijs: starterssessie

Hoe kunnen we een STEM-geletterdheid in ons lager onderwijs realiseren? In de wereld van onze kinderen zit overal technologie om de hoek. Eén van de invalshoeken kan het elementair omgaan met robots en het aansturen van deze robots door eenvoudig programmeren zijn. We willen je laten zien, doen en ervaren hoe dat je dit in jouw klas kan realiseren.
Deze nascholing richt zich naar mensen in het lager onderwijs die weinig of nog geen ervaring hebben met robotica en programmeren.

STEM-didactiek voor het lager onderwijs

Deze nascholing beoogt om de drempel voor het toepassen van techniek, wiskunde en wetenschappen te verlagen door concrete voorbeelden door te nemen met de betrokken leerkrachten.
Deze voorbeelden worden zo aangebracht dat ze direct bruikbaar zijn in een klasomgeving.

Timemanagement en persoonlijke organisatie - voor directie en ondersteunend personeel

Werken in het onderwijs betekent gegarandeerd dat je niet altijd op voorhand het verloop van je dag kan vastleggen. Dit is uiteraard zeer boeiend en zorgt voor de nodige afwisseling, anderzijds kan het eveneens het gevoel geven dat je niets doet van wat je wenst te doen...
Veel afwisseling en een continue stroom van input is niet enkel een kenmerk van het onderwijs, het is eigen aan onze huidige samenleving.

Timemanagement en persoonlijke organisatie - voor leerkrachten

Werken in het onderwijs betekent gegarandeerd dat je niet altijd op voorhand het verloop van je dag kan vastleggen. Dit is uiteraard zeer boeiend en zorgt voor de nodige afwisseling, anderzijds kan het eveneens het gevoel geven dat je niets doet van wat je wenst te doen...
Veel afwisseling en een continue stroom van input is niet enkel een kenmerk van het onderwijs, het is eigen aan onze huidige samenleving.

Leerzorg in het moderne vreemde talenonderwijs

Heel wat leerlingen in het secundair onderwijs hebben problemen met lezen of schrijven. De oorzaken hiervoor zijn divers en kunnen variëren van zwakke taalaanleg, over anderstaligheidsproblematiek tot leer- en ontwikkelingsstoornissen. Zeker de leerlingen uit deze laatste groep komen in het secundair onderwijs voor grote problemen te staan bij het verwerven van vreemde talen.

Deze cursus wil een aanzet bieden om met deze leerlingen op weg te gaan. In de eerste plaats vanuit de klaspraktijk (mediërend), maar ook vanuit de praktijk van de zorgleerkracht (remediërend). We buigen ons in deze module over vragen als ‘hoe geef ik vreemde talen in een taalzwakke klas?’, ‘waar zitten de verschillen tussen spelling van de moedertaal en van vreemde talen? ‘hoe kan ik een leerling met dyslexie correct evalueren voor een toets Frans? ‘welke specifieke problemen ontstaan er wanneer een leerling met dyslexie in het Engels moet gaan spellen? ‘kan een leerling met dyslexie een woordenlijst studeren?’ enz.

In deze nascholing komen de twee belangrijkste vreemde talen uit het s.o. aan bod: Engels en Frans, maar de cursisten kunnen de inzichten gemakkelijk vertalen naar de didaktiek van het Duits of Spaans.

STICORDI - Mag het? Kan het? Wanneer inzetten? Zijn STICORDI-maatregelen effectief in de aanpak van leerproblemen?

STICORDI staat voor: STImuleren - COmpenseren - Remediëren - DIfferentiëren. En Dispenseren. Als een school een STICORDI-aanpak wil afspreken met ouders en kind, helpt dat een kind met leerstoornissen erg vooruit. De juiste aanpak verschilt van kind tot kind. De invulling van de STICORDI-afspraken gebeurt dus best op maat, in samenspraak met de school, de leerkrachten, het zorgteam, het CLB, de ouders, andere begeleiders...

Stimuleren = aanmoedigen: de sterke kanten van het kind benadrukken, begrip tonen voor z'n problemen, aanmoedigen om goed werk te leveren.
Compenseren = gelijk trekken, in balans brengen: het kind krijgt hulp of hulpmiddelen zodat het dezelfde resultaten kan bereiken als z'n klasgenootjes.
Remediëren = oplossingen en hulp op maat geven: het kind krijgt individuele begeleiding en aandacht.
Differentiëren = zelfde leerdoelen en taken iets anders aanpakken: het kind hoeft niet alles op dezelfde manier te doen als de klasgenootjes. Bijv.: taken inkorten, uitbreiden, verlengde instructie...
Dispenseren = bepaalde onderdelen van het leerprogramma laten vallen: het kind hoeft niet alles mee te doen. Bijv.: een kind moet niet hardop voorlezen in de klas.

Met STICORDI-maatregelen ondersteunen we het leren van kinderen met specifieke onderwijs-behoeften. Zo kunnen we een sterke klasomgeving aanbieden die zo veel mogelijk kinderen in staat stelt om de  onderwijsdoelstellingen te bereiken. Zelfs leerlingen die nood hebben aan extra uitdagingen, zijn gebaat bij STICORDI-maatregelen. Door samen te zoeken naar geschikte werkwijzen om tegemoet te komen aan de behoeften van de kinderen, kunnen we een sterk en breed zorgklimaat in de school ontwikkelen.

 

Stressy wiebelkids in de klas

Iedereen herkent ze wel, die kinderen die we vaak aanspreken op hun 'wiebelend' gedrag: "Zit nu eens stil, stop met prullen, concentreer u nu eens...". Of die kinderen waarvan we wel eens zeggen: "Die is toch altijd zo gespannen en gestresseerd, als ze zich wat meer zou ontspannen zou het beter gaan...". Of "Stop eens met dromen, let eens op!..."
Kinderen krijgen op een dag massaal veel prikkels binnen. Veel kinderen slagen er niet in om die op een snelle en efficiënte manier te verwerken, wat tot veel spanning leidt. Dit uit zich dan soms in wiebelen, prullen, concentratieproblemen, wegdromen, stress, lichamelijke klachten, faalangst, uitstelgedrag, onderpresteren...

Dat wiebelen, prullen of wegdromen heeft wel degelijk een functie. Vaak gaat het om een ontladen van opgebouwde spanning. Op zich is ontladen een goede strategie, maar doen kinderen dit soms op zo'n manier dat het storend is voor anderen in het klasgebeuren of dat ze daardoor niet meer kunnen volgen wat er in de klas gebeurt.

Als we dat wiebelen, prullen of wegdromen afblokken zonder iets anders in de plaats te geven, blijven de spanningen zich verder opbouwen en uit zich dat in explosief gedrag of zet het zich om in innerlijke spanning (stress).

We willen in deze dag dan vooral stilstaan bij mogelijke andere kanalen om die spanning te kanaliseren zodat het voor iedereen ok blijft.

Verbindend en herstelgericht handelen op school en in de klas (BaO)

Elke leraar wil in zijn/haar klas inzetten op maximale leerprestaties. De kinderen slikken niet meer alles wat we vertellen en hoe we het vertellen. Hoe slaag ik als leraar erin elk kind te laten leren op zijn/haar niveau, het beste uit elk kind te halen? Eén van de basisprincipes is de onderlinge band in de klas en met de leraar.
Verbinding is het sleutelwoord. Maar wat houdt dit in en hoe werk je eraan?

En wat als die verbinding zoek raakt? Steeds meer gaan we op zoek naar een gedragsaanpak die aanslaat bij de kinderen van vandaag: mondige kleuters en kinderen, soms met beperkte vaardigheden, straatcultuur, beginnende puberteit... hoe kunnen we hen laten nadenken over zichzelf en hun gedrag, hoe kunnen we hen verantwoordelijkheid laten nemen en niet laten verdwalen in een leugen- en ontkenning cultuur. Via een herstelgerichte opvoedingsstijl zetten we enerzijds in op een maximale begrenzing en aanpak van het foute gedrag en anderzijds op het ondersteunen en waarderen van het kind als persoon.

Vertrek eens zonder thema

'Vertrek eens zonder thema' is een hot topic. Meer en meer kleuterleerkrachten laten af en toe hun thema's en volgepropte weekschema's los om eens 'echt' tijd te maken voor hun kleuters.
In een sprokkelweek, in een hoekenweek, in een weekje 'tijd maken'...
Wil jij ook ontdekken hoe je meer rust creëert, meer tijd krijgt om mee te spelen, te observeren, te genieten en interesses van kleuters te ontdekken...
Mis dan zeker deze nascholing niet! Ga voor jezelf op zoek naar jouw evenwicht tussen werken vanuit een thema en werken zonder thema. En groei meer naar je kleuters toe!

Wetenschap en techniek in de kleuterklas

"Ik heb geen speciaal talent. Ik ben slechts nieuwsgierig." (Albert Einstein)

Kleuters zijn van nature nieuwsgierig en willen voluit de wereld ontdekken. Hoe wij hiermee omgaan, is cruciaal voor de ontwikkeling en leergierigheid van kinderen. Net daarover gaat het in deze vorming. Je komt te weten wat wetenschap en techniek inhoudt. Welke houding vraagt dit van ons? Van daaruit springen we direct de praktijk in en wordt nagegaan hoe we onze kleuters als volwaardige partners betrekken in het scheppen van een krachtige leeromgeving.

Tegenwoordig heerst een structureel tekort aan exacte wetenschappers en technici, wat door een steeds meer technologisch wordende maatschappij als een economische handicap wordt ervaren. Competentieontwikkeling in wetenschap en techniek beoogt onder meer een versterking van democratisch burgerschap en integratie in een technologische maatschappij en de uitbouw van een duurzame samenleving.

Wetenschap en techniek genieten ook binnen het ervaringsgericht onderwijs ruime aandacht. Deze leerdomeinen geven kinderen de mogelijkheid om hun talenten te ontdekken. Kinderen willen greep krijgen op de steeds meer technischer van aard wordende wereld waarin zij fysiek deel van uitmaken. Ze zijn onderzoekers die, vanuit een nieuwsgierige houding, betekenis willen geven aan dingen door verklaringen te vinden of te ontdekken hoe voorwerpen werken.

Wetenschap en techniek in het lager onderwijs

"Ik heb geen speciaal talent. Ik ben slechts nieuwsgierig." (Albert Einstein)

Tegenwoordig heerst een structureel tekort aan exacte wetenschappers en technici, wat door een steeds meer technologisch wordende maatschappij als een economische handicap wordt ervaren. Competentieontwikkeling in wetenschap en techniek beoogt onder meer een versterking van democratisch burgerschap en integratie in een technologische maatschappij en de uitbouw van een duurzame samenleving.

Wetenschap en techniek genieten ook binnen het ervaringsgericht onderwijs ruime aandacht. Deze leerdomeinen geven kinderen de mogelijkheid om hun talenten te ontdekken. Kinderen willen greep krijgen op de steeds meer technischer van aard wordende wereld waarin zij fysiek deel van uitmaken. Ze zijn onderzoekers die, vanuit een nieuwsgierige houding, betekenis willen geven aan dingen door verklaringen te vinden of te ontdekken hoe voorwerpen werken.

Woordenschat stimuleren in de kleuterklas

Is taal ook een actiepunt voor jouw kleuterschool? Willen jullie de woordenschatontwikkeling van de kleuters versnellen? Ervaar je misschien dat jouw kleuters de themawoordenschat onvoldoende absorberen, of ze snel weer vergeten zijn, vooral de kleuters die dit het meeste nodig hebben?

Conflicten tussen kinderen, bouwstenen voor een herstelgerichte aanpak

Deze cursus is een herwerking van het programma 'Kinderen leren conflicten hanteren', dat tot voor kort in het aanbod zat.

Conflicten horen bij het leven. Kinderen worden er van jongs af aan mee geconfronteerd en ontwikkelen al snel hun eigen strategieën om ermee om te gaan. Toch geraken ze er niet altijd zélf uit...
Wanneer is een conflict goed opgelost? Wat kan daarin de rol zijn van leerkrachten? Welke interventies van leerkrachten zijn effectief helpend voor kinderen? Hoe bouwen we op school aan een visie op conflicten en conflicthantering die recht doet aan de behoeften en gevoelens van alle partijen?
Het hersteldenken biedt een aantal boeiende kapstokken om in de praktijk met conflicten tussen kinderen aan de slag te gaan.

Zorgcontinuüm: fase 0. Wat betekent dit voor de kleuterklas?

Het zorgcontinuüm heeft ondertussen zijn weg gevonden in scholen. Een goede visie op zorg start bij een brede basiszorg. Zorgfase 0 houdt in dat je de eerste vorm van zorg als leerkracht meeneemt tijdens je klashouden.
We bekijken instrumenten en bespreken hoe je deze zorg aanpakt in je klas.

 

Taaltrajecten leesvaardigheid opzetten in de basisschool na de screening

Sinds enkele jaren zijn scholen verplicht om instroomleerlingen te screenen op taalvaardigheid. Hoe zet je op basis van die screening taaltrajecten op? Welke maatregelen zijn zinvol om zowel taalsterke als taalzwakkere leerlingen te ondersteunen? We kijken met name naar de opbouw van lees- en schrijfvaardigheid, en naar de aanpak van woordenschatonderwijs.

Turnen met peuters

Turnen met peuters vraagt een andere aanpak dan met kleuters. In deze nascholing wisselen we tips uit en gaan we samen op zoek naar wat er in de turnles werkt bij peuters. U mag een zeer praktijkgerichte vorming verwachten.

Vernieuwende werkvormen binnen kleuterdans

In deze nascholing leer je meer over dansen met kleuters. We gaan aan de slag met een dansdobbelsteen, een prentenboek en een rode draad rond prenten. Je mag een zeer praktijkgerichte nascholing verwachten.

Hoe doe je ze al sprekend leren? Beter en aangenamer groepswerk dankzij exploratieve gesprekken

Vaak rendeert groepswerk niet echt: veel decibels, weinig leren. Ofwel hoor je vooral uitspraken als ‘Ja, dat is het!’ en ‘Nee, dat is niet waar’, ofwel gaan leerlingen gauw akkoord met wat de slimste zegt om er vanaf te zijn. En dan is er nog die ene leerling die het gesprek domineert en die ander die nauwelijks wat zegt. Hoe krijgen we de nutteloze decibels naar beneden? Hoe kunnen leerlingen al pratend echt van elkaar leren? Kortom, hoe kunnen we groepsgesprekken effectiever maken? Een nieuwe aanpak die focust op het spreken zelf, wijst de weg.

Leuke bewegingstussendoortjes voor in de klas

Kinderen krijgen vandaag de dag veel prikkels binnen en ervaren vaak veel druk. Bij het ene kind uit zich dit in het zich afsluiten en wegdromen, het andere kind wordt net overactief en druk, waardoor zich concentreren moeilijk wordt.
Tijdens deze nascholing leer je leuke bewegingstussendoortjes om met kinderen in de klas te doen om zo meer rust, evenwicht, concentratie en motivatie te krijgen. Extra meegenomen is dat deze tussendoortjes ook zorgen voor een fijne groepsgeest in de klas.

Zelfverwonding bij jongeren. Hoe kunnen we er op school mee omgaan?

Uit onderzoek bij leerlingen uit scholen in Vlaanderen bleek dat 13% van de jongeren tussen 14 en 17 jaar ooit aan zelfbeschadiging deed. Bij deze cijfers gaat het zowel over zelfverwonding (krassen, snijden...) als over zelfmoordpogingen. Nieuw onderzoek uit 2006 richtte zich enkel op zelfverwonding en kwam tot cijfers van 1 op 5 jongeren die erkenden zichzelf opzettelijk een wonde te hebben toegebracht. Daarna kwam het thema minder in de belangstelling maar sedert 2011 stellen we opnieuw vast dat veel scholen kampen met jongeren die aan zelfverwonding doen.

Voor leerkrachten en leerlingenbegeleiders is het niet makkelijk om hier mee om te gaan. Ook ouders en vrienden voelen meestal onmacht als ze geconfronteerd worden met een jongere die zichzelf verwondt. De eerste opvang en blijvende steun door direct betrokkenen blijkt echter van groot belang te zijn in het hulpverleningsproces.

Als team van (on)macht naar kracht. Hoe Nieuwe Autoriteit en Geweldloos Verzet implementeren op jouw school?

De thema’s “gezag” en het effectief omgaan met probleemgedrag leven sterk bij leerkrachten en op de meeste scholen. Daarbij overheerst vaak de onmacht: hoe krijgen we meer greep op (onacceptabel gedrag van) onze leerlingen? Heel wat scholen zien in het gedachtegoed en instrumentarium van Nieuwe Autoriteit en Geweldloos Verzet (NA & GV, Haim Omer, Israël) een mogelijk antwoord op deze onmacht en zetten voorzichtig hun eerste stappen in het implementeren ervan.

Aansluiten bij wat leeft in een team (en bij ouders) en van daaruit op zoek gaan naar meer kracht en invloed is geen makkelijke uitdaging. Dit vraagt niet alleen voldoende kennis van NA & GV, maar ook een houding die Nieuwe Autoriteit “ademt”. Enkel dan kunnen NA & GV geïntroduceerd worden als een basishouding in de gezagsrelatie met leerlingen en in de netwerkrelatie met collega’s en ouders. Het belangrijkste doel is immers dat schoolteams zich samen sterker gaan voelen in hun omgang met leerlingen.

Vanuit het Vormingsnetwerk NAGVopschool begeleiden we al een aantal jaren dergelijke implementatieprocessen. In deze vierdaagse opleiding delen we onze expertise met iedereen die als “kartrekker” het gedachtegoed op de eigen school wil introduceren en implementeren.

Oplossingsgericht coachen van schoolteams

Veel scholen ervaren het oplossingsgerichte coachen als erg verfrissend vanwege de focus op een positieve toekomst in plaats van op een negatieve actuele toestand.

Cocreatief samenwerken en leidinggeven

Je wil een gedragen aanpak voor de uitdagingen waar je school voor staat? Dan creëer je de oplossingen sámen met de leerkrachten en andere betrokkenen.

Slim onderpresteren aanpakken

Onderpresteren blijkt in de praktijk een hardnekkig probleem. Om leerkrachten en onderpresteerder doelgerichter te laten werken, hebben Tania Gevaert en Ophélie Desmet het boek Slim onderpresteren aanpakken geschreven (Garant, 2016). Deze workshop reikt je een aantal basis tools aan voor de begeleiding van onderpresteerders.

Met een goede zorgvraag naar het MDO

Nog te vaak blijft een MDO bij het vaststellen en beschrijven van het probleem of wat de leerkracht als probleem ervaart (overzicht). Nog te weinig zetten we de stap naar inzicht: 'wat betekent het voor dit kind', om uiteindelijk te komen tot de juiste werkpunten en interventies (uitzicht).
Geïntegreerde zorg betekent dat alle leraren betrokken zijn in de zorgverlening aan leerlingen en deze begeleiding integreren in hun onderwijskundige en pedagogische aanpak. De rol van de leraar in het verlenen van zorg komt dus veel meer centraal te staan. (Jacobs & Struyf, 2010).

Met deze vorming 'Met een goede zorgvraag naar het MDO' verkennen we de mogelijkheden om het MDO voor te bereiden, zorgvragen te formuleren en tot werkpunten en interventies te komen. We reflecteren over ons eigen handelen om van daaruit op het MDO samen tot afspraken te komen en een stap vooruit te zetten in de begeleiding van kinderen.

Goede toets- en examenvragen opstellen

In deze vorming krijgt “Ik ga toetsen en examens verbeteren” een andere betekenis. Aan de hand van twee centrale vragen bekijk je – samen met de andere deelnemers – je eigen toetsmateriaal kritisch.

Doordacht evalueren met meerkeuzevragen

In elk vakgebied kan je bepaalde doelstellingen het meest effectief en tijdsefficiënt evalueren met meerkeuzevragen. Bovendien worden heel wat leerlingen in het hoger onderwijs of bij sollicitaties geconfronteerd met meerkeuzevragen. Hier bereid je ze best goed op voor.

 

In deze nascholing sta je stil bij de mogelijkheden en beperkingen van meerkeuzevragen binnen een hedendaagse evaluatiepraktijk. Je krijgt een kader, veel tips en voorbeelden uit verscheidene vakgebieden.

Plastische opvoeding met PC

Leerkrachten plastische opvoeding willen graag digitale technieken toepassen in de lessen maar dit lijkt soms moeilijk.

Vaak is er angst voor de technische aspecten en de beschikbaarheid van apparatuur. We bekijken hoe we met eenvoudige technieken en met weinig middelen aan de slag kunnen.

Moet er dan geen straf volgen?

Na ongewenst gedrag volgt steevast de vraag: "Welke straf zullen we dit kind geven?" Leerkrachten zoeken naar de beste straf: niet te hard en niet te soft, een straf waar het kind echt iets van leert... en liever nog gebruiken we beloningen voor gewenst gedrag. Veel scholen zijn op zoek naar een sanctiebeleid dat vruchten afwerpt.
Maar is het uitwerken van een sanctiebeleid de goede weg? Op deze inspiratiedag worden er enkele inzichten aangereikt over gedragsverandering, die verder kijken dan alleen straffen en belonen.

Basiscursus: Motoren schakelen – beveiligen - regelen

Bij het ontwerpen van schakelkasten voor een productielijn is de keuze van de JUISTE componenten voor een motorvertrek zeer belangrijk alsmede de JUISTE instelling van de beveiliging. Naast het traditionele schakelmateriaal dienen er zich momenteel ook een aantal nieuwe mogelijkheden aan op dit vlak.

In deze opleidingssessies wordt aandacht besteed aan de optimale selectie en instelling van motorvertrekken.

Differentiëren in de kleuterklas... omdat kinderen verschillend zijn

"Als kinderen allemaal dezelfde kip moeten knippen, kunnen ze hun ei niet kwijt."

Rust brengen in je klas

Lopen, rennen, springen, vliegen en weer opstaan... Kleuters krijgen zoveel over hen heen en nemen die onrust mee de klas in. Vaak zijn ze nog niet in staat een grote hoeveelheid prikkels te verwerken. In deze vorming geven we heel concreet invulling aan de rust die daarvoor nodig is.

Praktijk en organisatie van de leerzorg

De nood aan een brede opvang van jongeren met leerproblemen in het secundair onderwijs neemt toe door een veelheid aan factoren: de hogere verwachtingen van de ouders en de samenleving, de toegenomen maatschappelijke aandacht voor leer-, ontwikkelings- en gedragsstoornissen, de objectieven van het onderwijsbeleid om de drop-out in het s.o. te beperken, enz. Sinds de invoering van het M-decreet voelen scholen ook de noodzaak om zich in de opvang van leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften te professionaliseren.

Onder ‘leerzorg’ verstaan we alle maatregelen en acties die ondernomen worden op leerling- klas- en schoolniveau om àlle leerlingen – en ook leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften – op te vangen.

Deze cursus is ook een onderdeel van het ‘Postgraduaat in de leerzorg s.o.’ Interesse?

Ga naar www.uacno.be.

DCD of dyspraxie op de schoolbanken… nog een etiket erbij (s.o.)!?

DCD (developmental coordination disorder of ontwikkelingsdyspraxie) is een vaak voorkomende diagnose bij jongeren. Hun schoolcarrière gaat vaak niet over rozen. Hoe kunnen wij als leerkrachten hun leerproces optimaliseren, hen doen geloven in zichzelf ondanks hun handicap en ook omgaan met onze eigen onmacht en beperkingen?

Hoe kunnen we in ons lesgebeuren aanpassingen doen die voor hen en ons het samenwerken en samen leren bevorderen?

We geven een aantal antwoorden om hopelijk geïnspireerd weer voor de klas te gaan. Wat kunnen we binnen het secundair onderwijs voor deze leerlingen doen? Hoe kunnen deze jonge mensen ondanks hun beperking hun weg vinden tussen verschillende vakken, leerkrachten en lokalen? Hoe kunnen zij wegwijs geraken in het kluwen van toetsen, examens en taken?

Basisopleiding voor de beginnende vertrouwenspersoon

De vertrouwenspersoon speelt een belangrijke rol in de preventie en behandeling van psychosociale risico’s op het werk.

Vertrouwenspersonen zijn vooral van belang voor de ‘eerstelijnsinterventie’. Het KB van 10 april 2014 bespreekt uitgebreid de behandeling van psychosociale risico’s op het werk.

 

Deze opleiding beantwoordt aan de bepalingen van het Koninklijk besluit van 10 april 2014 betreffende ‘de preventie van psychosociale risico’s op het werk’.

Deze nieuwe regelgeving vereist dat de werkgever ervoor zorgt dat de vertrouwenspersoon zijn opdrachten te allen tijde volledig en doeltreffend vervult (art. 59) en dat hij de nodige maatregelen treft opdat de vertrouwenspersoon beschikt over de vaardigheden en kennis die nodig zijn voor de uitoefening van zijn opdrachten (art. 60).

 

Hoewel de aanduiding van de vertrouwenspersoon niet verplicht is, wordt dit echter wel sterk aanbevolen, ook in onze scholen. Aangeduide vertrouwenspersonen worden hierbij dan wel verplicht een ‘aangepaste opleiding’ te volgen.

 

De wetgeving legt geen uniforme opleiding op aan de vertrouwenspersonen, maar beoogt wel een aantal doelstellingen op het vlak van de vereiste vaardigheden en kennis. 

 

 

Ontwikkelingsvoorsprong bij jonge kinderen - De knappe koppies komen er vanzelf wel... maar niets is minder waar!?!

Leer omgaan met de emotionele moeilijk- (of is het mogelijk-) heden van een kind met ontwikkelingsvoorsprong door te weten te komen wat er eigenlijk aan de hand is.

(V)aardig in gesprek met leerling en ouders in het BaO

Vanuit het begeleidingsgebeuren binnen de school vinden we dat het ons al aardig lukt om in gesprek te gaan met leerlingen en ouders. Toch vertrekken we hierbij eerder vanuit ons referentiekader en onze perceptie van de realiteit. Hierdoor gaan we makkelijk voorbij aan de beleving van de leerling en de ouders en slagen we er onvoldoende in om “hun spoor” te beluisteren en te volgen.

Vaardig in gesprek gaan betekent dat we begeleidings- en gespreksvaardigheden eigen maken om beter aan te sluiten op het spoor van de leerling en de ouders en van daaruit de begeleiding optimaler vorm geven en groei mogelijk maken.

Verbindend samenwerken met ouders binnen het M-decreet: kansen en valkuilen (BaO)

Soms vergeten we dat ouders onze belangrijkste partners zijn om de begeleiding van leerlingen met specifieke zorgvragen zo optimaal mogelijk te laten verlopen. Een verbindende samenwerking veronderstelt een continue afstemming tussen school, ouders en leerling. De dagdagelijks realiteit voelt regelmatig aan als een “mijnenveld” waar we vanuit de school behoedzaam de juiste route proberen uit te stippelen.

Kaatje Klank. Werken aan klankbewustzijn en -articulatie in de kleuterklas

Vind je het ook zo moeilijk om te beginnen met ontluikende geletterdheid omdat je het gevoel hebt dat jouw kleuters er nog niet aan toe zijn?
Twijfel je over het belang van sommige activiteiten omtrent klankbewustzijn?
En vraag je je af hoe je ook taalzwakkere en anderstalige kleuters mee op die 'klankkar' kan laten springen?
Dan is deze nascholing over de taaleducatieve methode 'Kaatje Klank' iets voor jou!

De methode 'Kaatje Klank' stimuleert op een muzische manier de luister - en spreekvaardigheden en het klankbewustzijn van vierjarige kleuters, als voorbereiding op het leren lezen in de lagere school.
Kaatje Klank onderscheidt zich doordat de methode gebaseerd is op de meest recente wetenschappelijke inzichten.

Speelplaatsmanagement - De speelplaats als sociale oefenplek

In onze scholen gaat terecht veel aandacht naar wat er in de klas gebeurt: leren en onderwijzen zijn immers onze kernthema's. De speelplaats blijft daarbij nog vaak buiten het vizier. En toch kan de 'speeltijd' kwaliteitsvolle 'leer- en oefentijd' zijn!

Spelen met kinderboeken

  • Welke mogelijkheden bieden kinderboeken om tot spelen te komen?
  • Hoe kunnen kinderboeken en spelvormen elkaar verrijken?
  • Hoe kunnen spelvormen talige, emotionele, sociale en creatieve competenties verhogen?
  • En hoe kunnen ze het leesplezier verhogen?

Spelen met prentenboeken. 101 spelvormen om prentenboeken tot leven te brengen

  • Welke mogelijkheden bieden prentenboeken om tot spelen te komen?
  • Hoe kunnen prentenboeken en spelvormen elkaar verrijken?
  • Hoe kunnen spelvormen talige, emotionele, sociale en creatieve competenties verhogen?
  • En hoe kunnen ze het leesplezier verhogen?

iPads in het kleuteronderwijs - basiscursus

In deze nascholing bekijken we hoe je met kleuters en iPads aan de slag kan.

EHBO opvolgingscursus

Het toedienen van de eerste zorgen moet gebeuren door personeelsleden die daar de nodige opleiding voor gevolgd hebben. Dit brevet moet om de vijf jaar vernieuwd worden (20 lesuren) of jaarlijks bijgeschoold (4 lesuren). Deze opleiding met bijhorend brevet is een wettelijke verplichting (zie ARAB).
ARAB art 176: Onverminderd de bepalingen van artikel 180 moeten de eerste zorgen aan de door ongeval of ongesteldheid getroffen verleend worden door één of verschillende personen waarvan deze laatste het schrift van hulpverlener bezitten.
Erkend door het FOD WASO volgens het KB van 15/12/2010 betreffende de eerste hulp die verstrekt wordt aan werknemers die slachtoffer worden van een ongeval of die onwel worden (B.S. 28/12/2010)

 


 

Aandacht voor talenten van kinderen

Ken je dat moment? Als een kind je met fonkelende ogen je iets laat zien, waar het met veel plezier hard aan gewerkt heeft... Als je kinderen ziet genieten van het ontdekken van nieuwe mogelijkheden... Deze momenten hebben iets bijzonders. Het raakt hen en het raakt jou. De betekenis van deze gebeurtenissen draagt echter verder dan dat ene moment. Het gaat om de kracht, de dynamiek die 'leren en ontwikkelen' heet, die hier aangesproken wordt. Talent!

Inzetten op talent betekent dat kinderen zich mogen ontwikkelen, weten wat ze waard zijn en dit ook kunnen inzetten in een gedeeld maatschappelijk verhaal!

Aandacht voor talenten van kinderen

Ken je dat moment? Als een kind je met fonkelende ogen je iets laat zien, waar het met veel plezier hard aan gewerkt heeft... Als je kinderen ziet genieten van het ontdekken van nieuwe mogelijkheden... Deze momenten hebben iets bijzonders. Het raakt hen en het raakt jou. De betekenis van deze gebeurtenissen draagt echter verder dan dat ene moment. Het gaat om de kracht, de dynamiek die 'leren en ontwikkelen' heet, die hier aangesproken wordt. Talent!

Inzetten op talent betekent dat kinderen zich mogen ontwikkelen, weten wat ze waard zijn en dit ook kunnen inzetten in een gedeeld maatschappelijk verhaal!

EHBO opvolgingscursus

Het toedienen van de eerste zorgen moet gebeuren door personeelsleden die daar de nodige opleiding voor gevolgd hebben. Dit brevet moet om de vijf jaar vernieuwd worden (20 lesuren) of jaarlijks bijgeschoold (4 lesuren). Deze opleiding met bijhorend brevet is een wettelijke verplichting (zie ARAB).
ARAB art 176: Onverminderd de bepalingen van artikel 180 moeten de eerste zorgen aan de door ongeval of ongesteldheid getroffen verleend worden door één of verschillende personen waarvan deze laatste het schrift van hulpverlener bezitten.
Erkend door het FOD WASO volgens het KB van 15/12/2010 betreffende de eerste hulp die verstrekt wordt aan werknemers die slachtoffer worden van een ongeval of die onwel worden (B.S. 28/12/2010)

 


 

Een positief klasklimaat, het hele jaar door!

Klasgroepen kunnen enorm verschillen van elkaar. Het ene jaar heb je een fijne groep om mee te werken, het andere jaar hangt in je klas een chaotische of gespannen sfeer. Dat laatste is niet alleen voor de leerkrachten, maar ook voor de kinderen, die dag in dag uit hun tijd in die groep moeten doorbrengen, niet leuk.
Gelukkig kan je als leerkracht heel wat doen om, vanaf de start van het schooljaar, van je klas een leuke groep te maken, waar niet alleen jij graag mee werkt, maar waarin ook de kinderen zich op hun gemak voelen. En als het toch de foute richting moest uitgaan, zijn er mogelijkheden om hieraan te verhelpen. In deze cursus laten we zien hoe een klasgroep zich in de loop van een schooljaar ontwikkelt en reiken we concrete werkvormen aan waarmee je meteen in je klas aan de slag kan.

iPads in het lager onderwijs - basiscursus

In deze nascholing gaan we bekijken hoe je in de lagere school met iPads aan de slag kan.

DCD of dyspraxie op de schoolbanken... nog een etiket erbij!? (lager onderwijs)

DCD (developmental coordination disorder of ontwikkelingsdyspraxie) is een veel voorkomende diagnose bij kinderen. Hun schoolcarrière gaat vaak niet over rozen. Hoe kunnen wij als leerkrachten hun leerproces optimaliseren, hen doen geloven in zichzelf ondanks hun handicap en ook omgaan met onze eigen onmacht en beperkingen?
Hoe kunnen we in ons lesgebeuren aanpassingen doen die voor hen en ons het samenwerken en samen leren bevorderen?

De nascholing biedt een aantal antwoorden op deze vragen om geïnspireerd weer voor de klas te gaan.

 

Hoe sociale vaardigheden van kinderen vergroten?

Sociale vaardigheden zijn nodig om met anderen kinderen te kunnen spelen, om vrienden te maken. Bij sommige kinderen verloopt dit contact niet zo vlot, zo komen ze steeds meer alleen te staan. Hoe kan je kinderen 'sterker' en 'weerbaarder' maken door te werken aan hun zelfvertrouwen en hen sociaal inzicht bij te brengen?

Coachen van competentieontwikkelend leren. Groeikracht waarderen en stimuleren.

'Competentiegericht leren’ raakt meer en meer ingeburgerd in het onderwijs. Deze pedagogisch-didactische werkvorm vergt een heel eigen organisatie. De klemtoon tijdens deze dag ligt aan de ene kant op de begeleidingshouding van de leerkracht die vereist is, wil deze werkvorm volledig tot haar recht komen; en aan de andere kant op de beleids-voorwaarden die gecreëerd kunnen worden om dit coachend lesgeven te stimuleren.

 

Hoe sociale vaardigheden van kinderen vergroten?

Sociale vaardigheden zijn nodig om met anderen kinderen te kunnen spelen, om vrienden te maken. Bij sommige kinderen verloopt dit contact niet zo vlot, zo komen ze steeds meer alleen te staan. Hoe kan je kinderen 'sterker' en 'weerbaarder' maken door te werken aan hun zelfvertrouwen en hen sociaal inzicht bij te brengen?

iPads in het kleuteronderwijs - vervolgsessie

In deze vervolgsessie gaan we wat dieper in op apps. 

iPads in het lager onderwijs - vervolgsessie

In deze vervolgsessie gaan we wat dieper in op apps.

 

Flip je klas in het BaO

Flipping the classroom komt steeds meer onder de aandacht. Je haalt de klassikale instructie uit het gemeenschappelijk lesmoment en vervangt die door een digitale instructie zodat je meer tijd vrij krijgt om in de klas te oefenen. Maar hoe pak je dit aan met je leerlingen of studenten?

"Hier schrijft men Latijns schrift". Basisbegrippen bij kennismaking met andersalfabete nieuwkomers

In een normale klascontext is lezen en schrijven in het Latijnse alfabet een middel voor taalleren. Dit is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Er zijn heel wat leerlingen die geschoold werden in een ander schrift.  De overgang naar het Nederlands is dan extra moeilijk. Hoe bereiden we hen voor op Nederlands leren met het Latijnse alfabet? Andersalfabeten hebben nood aan een voortraject of verhoogde zorg om het Latijnse schrift beter te leren kennen.

Meten en ruimte in de kleuterklas

Activiteiten waarbij de kleuters actief gaan meten en leren rond ruimtelijk inzicht, zijn niet altijd even makkelijk te integreren in het thematisch werken van de kleuterschool.
In deze nascholing leer je hoe je ook bij minder evidente thema’s toch doelgericht kan werken rond meten en ruimte. Leren van elkaar en uitwisselen van ideeën staan centraal.

Update dyslexie voor taalleerkrachten

Vele scholen zijn jaren geleden gestart met een dyslexiebeleid. Er werd nageschoold en op basis daarvan vergaderd om concrete begeleidings-plannen met Sticordi-maatregelen op te stellen. Ondertussen zijn er jaren van praktijkervaring overheen gegaan, met succeservaringen en frustraties. Bovendien verlegt het M-decreet de focus naar alle lees- en spelzwakke leerlingen.

Kunnen Franse lessen aso nog hip zijn?

Leerlingen boeien in de lessen Frans is geen vanzelfsprekendheid.  Frans is moeilijk en niet echt in bij leerlingen.  Kun je toch leerlingen enthousiasmeren voor je vak?

Aan de slag in de NT2-klas: handvatten voor beginnende leerkrachten in het volwassenenonderwijs

Leerkrachten die in het volwassenenonderwijs Nederlands aan anderstaligen (NT2) les beginnen te geven, zijn daar soms niet op voorbereid. Ze hebben in hun opleiding als leerkracht vaak weinig inzichten meegekregen over Nederlands taalonderwijs aan deze specifieke doelgroep. Een goede kijk op een aantal aspecten van het onderwijs Nederlands als tweede taal is echter van groot belang om op een didactisch verantwoorde manier te werk te gaan. In deze cursus wordt een aantal aandachtspunten beknopt behandeld.

NT2 didactiek in de onthaalklas

Een okan–leraar heeft de taak om anderstalige nieuwkomers op een jaar tijd klaar te stomen voor een vervolgtraject in het secundair onderwijs. Dat is geen evidente opdracht. Deze cursus wil okan–leraren de nodige tools aanreiken om het maximum uit een okan–jaar te halen, vertrekkende vanuit de didactiek Nederlands als tweede taal. De belangrijkste bouwstenen van een okan–les worden theoretisch belicht en ingeoefend aan de hand van voorbeelden uit de praktijk.

Een aantal methodieken binnen Alfa NT2 onder de loep

In deze nascholing gaan we nader in op een aantal methodieken die gebruikt kunnen worden binnen Alfa NT2. Daarbij wordt zowel aandacht besteed aan de mondelinge vaardigheden als aan de schriftelijke vaardigheden. We bekijken met welke aspecten we rekening moeten houden wanneer we met alfa-cursisten werken.

Taalgericht lesgeven aan ex-okan leerlingen

Steeds meer leraren worden geconfronteerd met ex–okan leerlingen in de klas.

De slaagkansen van deze leerlingen verhogen is een hele uitdaging. Inzicht in de systematiek van tweedetaalverwerving kan daarbij helpen. Deze cursus wil enerzijds leerkrachten Nederlands tools aanreiken om hun vak in meertalige klassen te geven, met de NT2-didactiek als achtergrond. Anderzijds wil ze de principes van het taalgericht of taalontwikkelend onderwijs meegeven aan leerkrachten van zaak- en praktijkvakken. Taalzwakke leerlingen kunnen zo betere resultaten halen voor die vakken en simultaan vaardiger worden in het Nederlands

Ervaringen uitwisselen voor Frans in de 3 graden aso-tso-kso-bso

Leraren hebben vaak heel wat praktische vragen vanuit de lespraktijk Frans van de 3 graden; sommige collega's hebben mooie oplossingen of manieren van aanpakken. We gaan tijdens deze sessie heel veel ervaringen en ideeën uitwisselen.

Ervaringen uitwisselen voor Frans in de 3 graden aso-tso-kso-bso

Leraren hebben vaak heel wat praktische vragen vanuit de lespraktijk Frans van de 3 graden; sommige collega's hebben mooie oplossingen of manieren van aanpakken. We gaan tijdens deze sessie heel veel ervaringen en ideeën uitwisselen.

Personeelsadministratie voor beginners (module van 6 dagen)

Er wordt inzicht geboden in de diverse personeelsdossiers, zowel op het vlak van regelgeving als op dat van praktische uitvoering.

Voorbereid aan de start. Richtlijnen voor je eerste dagen als nieuw directielid

Je hebt gesolliciteerd of bent gevraagd. Je komt uit het lerarenkorps of je komt niet uit het korps. Je komt uit het onderwijs of niet. Je wordt adjunct of directeur. Je hebt één element gemeen: je staat voor een nieuwe uitdaging. Een moment van reflectie en een klein overlevingspakket in gezelschap van gelijkgezinden kan je bewuster en krachtiger aan de start brengen.

Cocreatief samenwerken en leidinggeven

Je wil een gedragen aanpak voor de uitdagingen waar je school voor staat? Dan creëer je de oplossingen sámen met de leerkrachten en andere betrokkenen.

Zingen in de lagere school: een must!

Kinderen moeten van jongs af aan de kans krijgen om actief te musiceren, bij voorkeur met de stem. Zingen op school is onmisbaar voor het verwerven van vele muzische competenties.

Weerbaarheid bij leerlingen in het s.o. : een verbindende en actieve methodiek

Weerbaarheid is een term die de laatste jaren in het onderwijs steeds meer onder de aandacht komt. Jongeren lijken vandaag de dag steeds moeilijker 'nee' te kunnen zeggen tegen hun leeftijdsgenoten. Leerlingen worden gepest en weten niet hoe ze op een constructieve wijze voor zichzelf kunnen opkomen. We verwachten van relatief jonge tieners dat ze weten wat het beste voor hen is en hier ook naar handelen. Maar we bieden ze misschien niet altijd de tools om dit te doen.

Tag der deutschen Sprache 2017: Kino macht Schule - Sprachkompetenzorientierte Underrichtsstunden zu rezenten deutschen Kinofilmen

Film ist ein wunderbares Medium für den DaF-Unterricht. Die SchülerInnen werden in eine spannende Geschichte hineingerissen. Sie freuen sich auf die nächste Stunde, weil sie wissen wollen, „wie es weiter geht“.  In der Zwischenzeit kann man als Lehrende mit gezielten Übungen an ihre Sprachfertigkeiten arbeiten. Film ist übrigens auch sehr gut geeignet, den SchülerInnen Kenntnisse der Landeskunde und Geschichte Deutschlands beizubringen.

Faalangst de baas in het lager onderwijs

Kinderen en faalangst... het lijkt hoe langer hoe meer eigen aan deze tijd. Bang om te mislukken, bang om niet aan de verwachtingen te voldoen die ouders, de meester of de juf en/of het kind zelf vooropstellen. Faalangst kent iedereen: je voelt het in situaties waarin je een prestatie moet leveren die anderen beoordelen. Het wordt een probleem als je er niet mee kan omgaan, als het je hindert bij het gewoon naar school gaan. We willen kinderen sterker maken in het omgaan met hun angst op school.
Aandacht besteden aan faalangst op school kan binnen elke les gebeuren. We kijken met een handelingsgerichte bril naar faalangst. Van daaruit kan er indirect en preventief gewerkt worden: anders leren doen, denken en voelen speelt daarbij een centrale rol. Ook het minder faalangstige kind haalt hier voordeel uit.

We vertrekken vanuit het belang van een handelingsgerichte, preventieve aanpak, gekoppeld aan specifieke werkvormen en methodieken.

Van de deelnemers wordt verwacht op een interactieve manier met het aangebrachte materiaal om te gaan. Vanuit concrete vragen kan de eigen klas/schoolrealiteit getoetst worden aan de aangereikte bril om 'faalangst de baas' te worden.

Coachen van collega's in het BaO en s.o.

Je krijgt als leerkracht, als zorgcoördinator of welke functie je ook bekleedt, te maken met je collega's. Fijne collega's, lastige, moeilijke; mensen van allerlei slag. Je moet met hen overweg kunnen want het is je werk en zeker zo bepalend als je leerlingen.
Weinigen hebben officieel een mandaat om hun collega's te coachen, het is ook niet de bedoeling om dit te lanceren, het is wel een droom dat dit er ooit komt. We zoeken samen naar wegen hoe je collega's kan beïnvloeden, kan veranderen, kan sturen om te bereiken wat jij met je collega's wil bereiken, maar nog belangrijker wat zijzelf kunnen bereiken maar nu nog niet zien.

Een groepswerk individueel scoren

Organiseer je wel eens een groepswerk in je les? Geef je dan ook punten op het groepswerk? Heb je het soms moeilijk met het feit dat je bij een groepswerk vaak enkel het eindproduct kan beoordelen? Vind je dat het eindcijfer in een groepswerk soms niet voor ieder lid van de groep hetzelfde hoeft te zijn?

Gezag en respect... zonder woorden

Mag je als leerkracht nog eisen stellen, niet te bediscussiëren grenzen stellen? Of moeten afspraken onderhandeld worden en in samenspraak met de groep opgesteld worden?
Sinds halfweg vorige eeuw werd de focus verlegd, van éénrichtingseisen naar medezeggenschap, een terechte inhaalbeweging. Nu horen we vaak leerkrachten vragen: "Mag er terug ten gepaste tijde gezag zijn, en hoe presenteer ik grenzen op een efficiënte respectvolle manier?"

Leerkracht wordt 'schattenjager': motiverende didactische werkvormen

Een les staat of valt met de keuze van een goed overdachte didactische werkvorm. De kennis van diverse didactische werkvormen is dan ook onontbeerlijk voor elke leerkracht. De gepaste didactische werkvorm gebruiken, is niet enkel de sleutel tot het succes van de leerkracht, maar belangrijker nog, tot de succeservaring van de leerlingen.

Mindful@School: anders omgaan met stress

Een job in het onderwijs kan zeer veeleisend en stresserend zijn. Naast lesgeven moeten we immers leerlingen leren samenleven, hen weerbaar maken, hen leren omgaan met stress...
Mindful@School leert u hoe u uzelf kan blijven tijdens conflicten met leerlingen of collega's. Hoe u tijdens periodes van stress toch stabiliteit kan blijven uitstralen. Hoe u leert omgaan met grenzen en zo kan vermijden om er onderdoor te gaan. Door meer aanwezig te zijn in het huidige moment, leert u beter omgaan met piekergedachten. Dit heeft een positieve invloed op uw immuniteit en slaapkwaliteit.

Rugvriendelijk leven en werken als leerkracht

Zo'n 80% van de bevolking wordt ooit in zijn leven geconfronteerd met rugklachten. Ook personeel werkzaam in scholen ontsnappen hier niet aan. En aangezien een rugproblematiek een enorme impact heeft op uw hele leven (persoonlijk, sociaal, werk, vrije tijd...) is het heel erg belangrijk om zorgzaam met uw rug om te gaan. Tijdens deze nascholing van 3 uur maken we de deelnemers hierop attent en geven we allerlei praktische tips die ze kunnen toepassen op zowel het werk als privé.

Stemtechniek voor leerkrachten

Citroenwater drinken helpt niet meer! We voelen hoe we vermoeid geraken bij het spreken, krijgen keelpijn, worden hees of hebben helemaal geen stemgeluid meer. Dit komt omdat we een belangrijk facet van het spreken over het hoofd zagen, nl. spreektechniek. Meer en meer leerkrachten ondervinden stemproblemen. Deze moeilijkheden ontstaan niet alleen door onvoldoende stemhygiëne - spreken in grote stoffige lokalen, veel en luid praten, roken - maar ook door een langdurig verkeerd gehanteerde stemtechniek.

Vaardigheden en attitudes evalueren op een praktische manier

De evaluatie van vaardigheden en attitudes is een moeilijke klus. Hoe kom je tot een verantwoord cijfer en hoe kun je naderhand dat cijfer verklaren? We bekijken de valkuilen bij de evaluatie van vaardigheden en gaan na hoe je niet-vakgebonden attitudes toch kan beoordelen.

Hoe als secretariaatsmedewerker leerlingen motiveren buiten klasverband?

Als ondersteunend personeel zie je toe of het schoolreglement wordt nageleefd; je volgt leerlingen op die te laat komen en vaak sta je ook in voor de eerste opvang van gedemotiveerde leerlingen alvorens deze bij de leerlingbegeleiding  terechtkomen.

Verdieping coachen van collega's in het BaO en so

Enkel voor oud-cursisten van de nascholing "Coachen van collega's".

Tijdens de tweedaagse verdiepingscursus "coachen van collega's" gaan we geen nieuwe kaders aanreiken, maar werken we met de ervaring die je als coach op je school hebt opgedaan na de vorige tweedaagse.

Er is veel ruimte en tijd voor het oefenen van je vaardigheden. We werken met cases, praktische voorbeelden, oefenmateriaal en ook met de camera om je eigen vaardigheden van dichtbij te kunnen observeren.

Leerzorg en leren kiezen: schoolloopbaanbegeleiding

De maatschappij, ouders, leerkrachten verwachten van jongeren dat zij een goede studiekeuze maken die leidt naar een juist diploma en een tevreden beroepsloopbaan. Leren kiezen is  één van de peilers van leerlingenbegeleiding. Deze peiler zit bij voorkeur ingebed in een didactische leerlijn  waarbij elke leerling keuze-vaardigheden leert ontwikkelen en zo auteur  wordt van zijn eigen schoolloopbaan en bij uitbreiding van zijn eigen leven. Verhoogde zorg is nodig wanneer leerlingen onvoldoende handvatten ontwikkeld hebben of wanneer ze een verkeerde keuze gemaakt hebben.

Schoolloopbaanbegeleiding reikt verder dan de schoolpoort: communicatie met ouders, CLB, andere scholen en onderwijsvormen spelen mee een cruciale rol in het leren kiezen proces.

Animatie- en instructiefilmpjes maken met Moovly

Je hebt vast al het soort filmpjes/animaties gezien waarbij een hand tekst schrijft en schetsen maakt om op die manier uitleg te geven bij diverse onderwerpen. In deze sessie leer je dat soort filmpjes maken met Moovly.

Flip je klas in het s.o. en h.o.

Flipping the classroom komt steeds meer onder de aandacht. Je haalt de klassikale instructie uit het gemeenschappelijk lesmoment en vervangt die door een digitale instructie zodat je meer tijd vrij krijgt om in de klas te oefenen. Maar hoe pak je dit aan met je leerlingen of studenten?

Haal het beste uit je digibord

Het gebruik van interactieve borden is vrij goed ingeburgerd in de scholen. Deze sessie biedt een overzicht van de types digiborden, de educatieve functionaliteit met concrete voorbeelden van bordsoftware.

Websites maken met Weebly, Sway en Smore

In deze sessie leer je zelf met een aantal gratis tools websites maken.

Faalangst in het s.o.

Bang om te mislukken, bang om niet aan de verwachtingen te voldoen die ouders, leerkrachten of de jongere zelf vooropstellen. Faalangst kent iedereen: je voelt het in situaties waarin je een prestatie moet leveren die anderen beoordelen. Het wordt een probleem als het je overspoelt en ontwricht.

Aandacht besteden aan faalangst op school is meer dan de aanwezigheid van een coach of faalangsttrainingen. Tijdens elke les kan indirect gewerkt worden rond deze vorm van angst. Aanpak van faalangst begint IN de les: wat heeft deze jongere nodig? Hoe vermijd je dat een jongere leert om hulpeloos te reageren? Hoe kan je het verschil tussen faalangst  en gezonde taakspanning benaderen? Hier zetten we de bril van het handelingsgericht werken op.  Ook de minder faalangstige leerling haalt hier voordeel uit.

Van de deelnemers wordt verwacht op een interactieve manier het aangebrachte kader aan hun klas/schoolrealiteit te koppelen. Concrete cases kunnen besproken worden als toets van wat aangebracht wordt.

Motiverend omgaan met verzuim

Hangt bij jou op school regelmatig een lange vervanglijst?
Heb je het gevoel dat sommige collega’s vaak afwezig zijn en weet je niet hoe je daar iets kan aan veranderen binnen het statuut van een vaste benoeming?
Stel j gesprekken met frequent afwezige collega’s uit in de hoop dat het wel van zichzelf zal veranderen?   

Maak het verschil op de speelplaats, samenleven tijdens de pauze.

De pauzes op school zijn veel meer dan een onderbreking van de lessen. Scholieren leren er samenleven, het is een belangrijke ontmoetingsplek. Het Agentschap Integratie en Inburgering deed er een praktijkonderzoek over, met specifieke aandacht voor diversiteit.

Mentoropleiding. Hoe jongeren onthalen en opleiden in een alternerende opleiding?

De mentoropleiding in samenwerking met Volta is specifiek afgestemd op het omgaan met en opleiden van jongeren op de werkvloer. Er wordt een dag lang ingegaan op hoe je jongeren kan onthalen en opleiden in een alternerende opleiding. We gaan in op de rol en taken van de mentor, maar kijken ook naar hoe je een goed contact opbouwt met de jongere, hem het best iets kan aanleren op de werkvloer en wat je moet doen om de jongere gemotiveerd zijn taken correct laten uitvoeren.

Een jaar later...intervisie: aan de slag met de jouw kernkwaliteiten

Concrete werkvragen over je persoonlijk actieplan

Kom op voor jezelf! Weerbaarheid voor wie in het onderwijs werkt

Sta je soms met je mond vol tanden bij kritiek van een collega? Voel je je soms onheus behandeld in je job, maar durf je er niets van zeggen? Voel je je soms dom en machteloos in gesprek met ouders? Word je in dat soort situaties soms zo boos dat je geen woord meer door je keel krijgt? Ga je soms twijfelen aan je eigen capaciteiten in conflicten met anderen?

Goed voor jezelf zorgen is essentieel om goed te kunnen functioneren in je job. Weerbaar reageren als anderen over je grens gaan is daarvan een belangrijk onderdeel. In deze cursus vertrekken we vanuit situaties waarin je het gevoel hebt dat anderen dingen doen of zeggen die voor jou eigenlijk niet kunnen. We zoeken naar kapstokken om in dat soort situaties rustig te blijven én gepast te reageren. Omdat weerbare leerkrachten beter kunnen zorgen voor de kinderen die aan hen toevertrouwd worden!

Pesten en conflicten in de groep aanpakken met een herstelcirkel

Pesterijen, vechtpartijen, diefstal, een storende klas (groep) geeft motivatieverlies en gevoelens van onveiligheid, wrevel, zowel bij leerkrachten als leerlingen als ouders.

Als we te snel reageren op de symptomen en onze reactie hierop faalt zal de wrevel en onveiligheid in de groep enkel gaan stijgen en zal het onaangepaste gedrag zeker niet stoppen. Ouders worden te snel gealarmeerd, leerlingen geschorst of heel de klas gestraft.

In een bestraffende benadering van (klas)problemen, verliezen we echter de gelegenheid voor jongeren om
- verantwoordelijkheid op te nemen voor elkaar,
- waakzaamheid te ontwikkelen voor het gedrag dat  schade kan aanrichten aan de onderlinge relaties,
- hen te helpen begrijpen wat hun plichten zijn tegenover hun leerkrachten en klasgenoten
- hen te laten deelnemen aan een democratisch proces om de groepssfeer te herstellen.

Introductie van de herstelgerichte (klas)herstelcirkel is een uitdaging zowel voor leerkracht als leerling.
Als deze herstelgerichte aanpak een gewoonte wordt, realiseren leerkrachten en leerlingen door hun ervaringen dat:

- (klas)herstelcirkels een eerlijk proces geven.
- Wraak en vergelding van de overtreders zeldzaam zijn.
- Overtreders meer geneigd zijn hun daad toe te geven als ze weten dat er hier niet zal gestraft worden.
- De leerkrachten voelen zich meer tevreden als ze hun leerlingen zien als verantwoordelijke mensen, dan slecht functionerende desperado's.
- Problemen en kwesties moeten geregeld worden omdat de school effectief reageert en iets doet aan een probleemsituatie.
- Leerlingen tonen verantwoordelijkheid en probleemoplossende vaardigheden als ze hiervoor een toepasbaar forum krijgen.

Leerlingen die deelnemen aan een (klas)herstelcirkel vrezen minder voor straf, zijn meer bereid hun verhaal te doen, het is ook veiliger, vooral voor slachtoffers.
Betrokkenheid en moderatie van de leerkracht is van vitaal belang.

Burnout bij jongeren

Hulpverleners zien de laatste jaren een toenemend aantal jongeren met burnout symptomen. We proberen de problematiek van deze jongeren te schetsen, de verschillende types en de tijdsgeest die de incidentie doet toenemen. We zoeken naar wat scholen preventief kunnen bijdragen om dit te voorkomen en hoe ze met leerlingen met burnout kunnen omgaan.

We hopen vooral meer begrip te creëren voor leerlingen die omwille van stressklachten te vaak afwezig zijn en hoe zij op een goede manier terug opgevangen kunnen worden.

Lastig gedrag in de klas en op school: voorkomen én aanpakken

Lastig gedrag van leerlingen, klassen waar je schoorvoetend naartoe gaat... Het zijn herkenbare situaties voor elke leerkracht. Tovermiddeltjes zijn er niet, dus ook deze tweedaagse zal niet alle problemen oplossen, maar het effect van deze vorming kan je helpen er minder stress aan over te houden.

Een aantal inzichten, technieken en strategieën kunnen ertoe bijdragen dat ieders balans tussen "krachten en lasten" langer in evenwicht blijft...

In deze tweedaagse vorming focussen we vooral op preventief handelen: "Hoe kunnen we lastig gedrag voorkomen? Wat kan ik als leerkracht doen?"

Nadien bekijken we hoe je de problemen van lastig leerlingengedrag beheersbaar kan maken voor jezelf, samen met collega's en het schoolbeleid. Deelnemen samen met collega's van de eigen school is een meerwaarde voor de implementatie van de inhoud van deze vorming.

Omgaan met pesten in het s.o.

Wanneer je ontdekt dat een kind op school gepest wordt, gaat er heel wat in je om. Zowel medeleven met de slachtoffers als onbegrip en kwaadheid tegenover de daders kunnen het moeilijk maken om gepast te reageren. In dit programma kijken we met wat meer afstand naar de achtergronden van pestgedrag. We hebben oog voor individuele, klas- en schoolfactoren die een rol kunnen spelen in het tot stand komen van pestgedrag. We vragen ons niet alleen af hoe je kan reageren als er gepest wordt, maar bekijken ook de mogelijkheden van preventie.

Opvolgdagen (tweedaagse) voor faalangstbegeleiders

Wie als faalangstbegeleider werkt, kan zijn begeleidingstraject updaten. Wie ermee wil starten, krijgt een kader aangereikt.

Er wordt gefocust op trainingen in groep, maar ook op individuele begeleiding. Telkens staan de mogelijke onderdelen van een begeleiding centraal, evenals valkuilen en hoe je die kan vermijden. Er wordt handelingsgericht en interactief gewerkt vanuit de eigen praktijkervaringen

Oplossingsgericht aan de slag met (on)gemotiveerde jongeren (s.o.)

Veel jongeren lijken nauwelijks gemotiveerd om hun best te doen op school. En later dan? Hoe kunnen we onze jongeren blijvend motiveren? Van zodra een schooljaar enkele weken bezig is, wordt dit een uitdaging. Hoe herken ik motivatieproblemen en hoe kan ik deze voorkomen of ombuigen? Motiverend lesgeven... is immers ook wederzijds beïnvloeden.

Tijdens de eerste dag staan we stil bij wat motivatie precies is en hoe we het kunnen begrijpen. We verkennen enkele basisprincipes (zelfdeterminatietheorie) om er gemotiveerd in je les mee aan de slag te gaan. Inzicht in de oorzaken van demotivatie kan je ook helpen om preventief te werken. We zetten de laatste inzichten uit motivatie-onderzoek om in wat motiverend werkt in de klas.

Op de tweede dag focussen we ook op je persoonlijke coachhouding: hoe kan je motiverende gesprekstechnieken inzetten in het oplossingsgericht coachen van jongeren? Hoe kan je ondersteuning bieden om jongeren te helpen terug de nodige energie te vinden om zichzelf te motiveren? Er is gelegenheid tot oefenen (eigen situaties), nabespreking en feedback.

Hoogbegaafde leerlingen in het s.o. - een uitdaging voor alle leerkrachten

Meer en meer groeit het besef dat ook hoogbegaafde leerlingen een uitdaging vormen voor de leerzorg van een secundaire school. Naast diegenen die probleemloos door hun schoolcarrière fietsen zijn er immers anderen die vastlopen in faalangst, onderpresteren, perfectionisme of demotivatie. Het kan soms uitmonden in grote teleurstellingen: een schooljaar moeten overdoen, mislukken in het hoger onderwijs,… In deze nascholing exploreren we haalbare manieren om je lespraktijk aan te passen, toegepast op taallessen, in het besef dat we niet alles kunnen oplossen, maar dat er zeker uitdagingen en kansen liggen.

Seesaw een pareltje van een App

Wil je op een eenvoudige manier het digitale (of gefotografeerde analoge) werk van je leerlingen of studenten verzamelen? Dan is Seesaw wat je zoekt. We gaan in deze sessie aan de slag met de website en app van Seesaw. De app is een extraatje indien je op school tablets (iPad of Android) hebt, maar Seesaw kan ook gewoon vanuit je laptop (en ja, ook op Chromebooks) gebruikt worden. We zoeken in onze innovatie bij CNO elk jaar opnieuw een onbekend pareltje om dit breder bekend te maken in ons onderwijs.

Sensortechniek Standmelding, positiebepaling en interfacing

Voormiddag: In deze cursus leert men de werking en de toepasbaarheid van de verschillende technieken om de stand van het machinedeel te bepalen of om de positie op te nemen van een object. Hierbij worden ook de gangbare normen en technologische standaards behandeld.

Namiddag: Toelichten van de verschillende interfaces en gebruikte signalen die van toepassing zijn bij sensoren. De elektrische aansluiting van sensoren wordt behandeld met als sluitstuk Actuator Sensor interface (AS-i)

Verdieping voor mentoren van startende leerkrachten

Een goede start van leraren heeft invloed op de kwaliteit van het functioneren van zowel de schoolorganisatie als van de individuele leerkrachten.
Ervaring leert dat leraren die men gedurende hun eerste jaar aan hun lot overlaat over het algemeen een handelingsrepertoire ontwikkelen dat in de eerste plaats op overleven is gericht. Zo een repertoire biedt, door het ontbreken van een goede oriënteringsbasis weinig aanknopingspunten voor uitdieping en uitbreiding. Vlot leren omgaan met leerlingen, nieuwe situaties en nieuwe inhouden, wordt dan zeer moeilijk.

Het begeleiden van leraren aan de start van hun professionele ontwikkeling en in hun verdere loopbaan moet er op gericht zijn een repertoire op te bouwen waarop gereflecteerd kan worden, zodat dit op elk moment kan uitgebreid en aangepast worden. In confrontatie met een nieuwe situatie legt de starter een aantal stappen af.

Blended Learning, het verhaal van de 21ste eeuw Een theoretisch perspectief met tal van gekoppelde good practices

Het onderwijs moet mee met de verwachtingen van de 21ste eeuw. Leerlingen studeren niet langer zoals vroeger waarbij ze op hun kamer enkel het handboek bestuderen. Leerlingen studeren vandaag volgens een combinatie van e-learning en contactonderwijs.

Gamification. Mevrouw, spelen we weer een spelletje?

Of je leerlingen nu twaalf of achttien jaar zijn, spelen is iets wat je ze niet moet leren.  Kun je dat spelen ook gebruiken in je lessen?

Door een spelelement toe te voegen aan je les, gebruik je een positieve manier om je leerlingen meer bij de les en de leerstof te betrekken. Competitie, plezier en eventueel een beloning zorgen ervoor dat je leerlingen niet beseffen dat ze op dat moment aan het leren zijn en dat ze het leren leuk gaan vinden.

Het spel van kinderen uitbouwen en verdiepen

Deze cursus is een herwerking van de nascholing 'Kleuters prikkelen en boeien'.

 

Contactgevens

E-mail: cno@uantwerpen.be

Tel.: 03 265 29 60

Fin.rek.: BE34 7350 0812 9190

Campus Drie Eiken

Universiteitsplein 1
2610 Wilrijk

Stadscampus

Het Brantijser - Sint-Jacobsmarkt 9-13
2000 Antwerpen